Cyberlaw by Judyta

Przy okazji kolejnego sporu o serię filmów rysunkowych „Bolek i Lolek”, opiszę dzisiaj zagadnienie praw autorskich do utworu audiowizualnego.

Utwór audiowizualny

Stanowi serię powiązanych ze sobą, udźwiękowionych lub nieudźwiękowionych obrazów przeznaczonych do odtwarzania, niezależnie od nośnika na którym go ustalono.

W myśl art. 69 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, współtwórcami utworu audiowizualnego są osoby, które wniosły wkład twórczy w jego powstanie, a w szczególności:

reżyser,
operator obrazu,
twórca adaptacji utworu literackiego,
twórca stworzonych dla utworu audiowizulanego utworów muzycznych lub słowno-muzycznych oraz
twórca scenariusza.

Ustawowe określenie kręgu współtwórców nie jest lista zamknięta współtwórców utworu audiowizualnego. W powyższym wyliczeniu pominięci zostali np. montażyści.

Natomiast zgodnie z art. 70 ust. 1 tejże ustawy domniemywa się, że producent utworu audiowizualnego nabywa wyłączne prawa majątkowe do eksploatacji tych utworów w ramach utworu audiowizualnego jako całości; nabycie takie następuje w ramach: Czytaj dalej „Utwór audiowizualny: prawa autorskie” →

Bez kategorii

REKLAMA JAKO CZYN NIEUCZCIWEJ KONKURENCJI

1 kwietnia 201914 kwietnia 2019 Judyta Kasperkiewicz

night-692261_1280

Współcześnie trudno nam sobie wyobrazić prowadzenie działalności gospodarczej bez posługiwania się reklamą, a szczególnie ważna jest ona w Internecie. Jednakże, warto mieć na uwadze, że reklama została uregulowana przepisami prawa i działalność reklamowa ma swoje granice, co oznacza, że ich przekroczenie może wiązać się odpowiedzialnością cywilną lub nawet odpowiedzialnością karną.

CZYM JEST REKLAMA?

Nie ma jednej ustawowej definicji reklamy i nie ma jednego aktu prawnego, który całościowo określałby reklamę, która uregulowana jest sektorowo. Najszerzej określa ją ustawa o radiofonii i telewizji oraz prawo farmaceutyczne, a do każdej z nich odnosi się ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej jako uznk). Zgodnie z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji:

Art. 16 Czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest w szczególności:

1) reklama sprzeczna z przepisami prawa, dobrymi obyczajami lub uchybiająca godności człowieka;

2) reklama wprowadzająca klienta w błąd i mogąca przez to wpłynąć na jego decyzję co do nabycia towaru lub usługi;

3) reklama odwołująca się do uczuć klientów przez wywoływanie lęku, wykorzystywanie przesądów lub łatwowierności dzieci;

4) wypowiedź, która, zachęcając do nabywania towarów lub usług, sprawia wrażenie neutralnej informacji;

5) reklama, która stanowi istotną ingerencję w sferę prywatności, w szczególności przez uciążliwe dla klientów nagabywanie w miejscach publicznych, przesyłanie na koszt klienta niezamówionych towarów lub nadużywanie technicznych środków przekazu informacji.

6) uchylony.

Szczególne regulacje dotyczące reklamy (reklama w mediach, reklamy lekarstw i używek)

Ustawa o radiofonii i telewizji – reklamą jest przekaz handlowy, pochodzący od podmiotu publicznego lub prywatnego, w związku z jego działalnością gospodarczą lub zawodową, zmierzający do promocji sprzedaży lub odpłatnego korzystania z towarów lub usług; reklamą jest także autopromocja (reguluje reklamy w mediach w sposób najszerszy spośród innych regulacji tego rodzaju); Czytaj dalej „REKLAMA JAKO CZYN NIEUCZCIWEJ KONKURENCJI” →

Prawo usług płatniczych | Payment Service Law

CHARGEBACK – jak odwołać zakończoną transakcję kartą płatniczą?

29 marca 20199 kwietnia 2021 Judyta Kasperkiewicz

american-express-89024_1280

Chargeback stanowi tzw. obciążenie zwrotne, które w Polsce stosunkowo rzadko jest wykorzystywane. Natomiast w innych rynkach płatniczych krajów zachodnich stanowi bardzo popularne rozwiązanie.

Co do zasady, transakcje wykonane przy użyciu kart płatniczych są nieodwołane.

Jednakże, każda z organizacji płatniczych dopuszcza odwołanie transakcji w wyjątkowych sytuacjach i ustala w swoich wewnętrznych regulacjach zasady dokonywania odwołań transakcji.

Co stanowi podstawę do „chargeback”?

Podstawą zwykle jest reklamacja klienta, ale nikiedy sam bank może ją zainicjować.

Co może być podstawą wniesienia reklamacji?

Przykłady przyczyn wniesienia reklamacji:

podejrzenie popełnienia oszustwa;
błędy związane z autoryzacją transkacji;
nieotrzymanie przez konsumenta zamówionych towarów lub usług;
pomimo, że konsument otrzymał towary lub usługi, to nie były one zgodne z zamówieniem i doszło do ich zwrotu, a nie doszło do zwrotu środków;

Każdej z przyczyn przypisuje się kod, który stanowi podstawę dla prowadzonego postępowania reklamacyjnego. Poszczególne organizacje płatnicze stworzyły własne zestawienie kodów chargeback.

Jak przebiega chargeback?

Posiadacz karty składa reklmację;
Wydawca karty nadaje kod chergeback i kieruje reklamację do organizacji płatniczej;
Organizacja płatnicza dokonuje weryfikacji reklamacji i przekazania jej agentowi rozliczeniowemu;
Agent rozliczeniowy przelewa środki wystawcy karty i blokuje te środki do czasu zakończenia postępowania reklamacyjnego;
Gdy postępowanie reklamacyjne zostanie zakończone i nieprawidłowości zostały zweryfikowane, to agent informuje o tym organizację płatniczą, a ta wydawcę karty.
Dochodzi do przekazania środków na rachunek posiadacza karty.

Jak się bronić przed chargeback?

Sprzedawca ma możliwość obrony przed uznaniem reklamacji i w terminie wyznaczonym przez umowę z centrum rozliczeniowym może przedstawić dokumenty potwierdzające jego stanowisko. Jeśli nie dokona tego w wyznaczonym terminie, to domniemywa się, że uznał roszczenie posiadacza karty.

Stan na dzień: 29 marca 2019 roku

Foto: http://www.pixabay.com

Prawo autorskie | Copyright Law

PYTANIE OD CZYTELNIKA: Czy właściciel radia internetowego musi uzyskać koncesję i czy będzie musiał płacić artystom tantiemy za wykorzystywanie ich utworów?

21 marca 2019 Judyta Kasperkiewicz

studio-4065107_1280

PYTANIE OD CZYTELNIKA: Czy właściciel radia internetowego musi uzyskać koncesję i będzie musiał płacić artystom za wykorzystywanie ich utworów?

Koncesja

Odnosząc się do pytania o konieczność uzyskania koncesji, to zgodnie z ustawą z 29 grudnia 1992 roku o radiofonii i telewizji, wymogiem uzyskania koncesji nie są objęte radia internetowe.

Tantiemy

Nadawanie audycji radiowych przez Internet stanowi kolejne pole eksploatacji utworów i jako takie podlega wymogowi uzyskania zgody artystów na wykorzystanie ich utworów, a to wiąże się z koniecznością uzyskania płatnej licencji (tantiemy) od samych artystów lub od organizacji zbiorowego zarządzania (OZZ), np. ZAIKS, ZPAV, STOART. Wysokość tantiem różni się i wynika z zasięgu radia (liczby odbiorców) oraz tego, czy radio działa hobbystycznie czy w ramach działalności gospodarczej.

W praktyce najczęściej dochodzi do zawarcia między właścicielem radia internetowego z jedną z organizacji OZZ umowy i wnoszenia opłaty za nadawanie utworów muzycznych. Przy czym, te koszty są znacznie niższe niż w przypadku tradycyjnych stacji radiowych.

Czy są inne rozwiązania?

Czytaj dalej „PYTANIE OD CZYTELNIKA: Czy właściciel radia internetowego musi uzyskać koncesję i czy będzie musiał płacić artystom tantiemy za wykorzystywanie ich utworów?” →

Bez kategorii

Linkowanie i prawo

12 marca 2019 Judyta Kasperkiewicz

Czy linkowanie jest legalne i jeśli tak, to czy zawsze?

Co kryje się pod pojęciami: link, URL, deep link, embedded link, framing?

Link stanowi odesłanie do treści w Internecie, który ułatwia korzystanie z niego i czyni zasoby Internetu bardziej dostępne.

Adres URL jest elementem linku (ang. Uniform Resource Locator – ujednolicony format adresowania zasobów informacji znajdujących się w Internecie). Adres URL wskazuje lokalizację pliku, do którego odsyła. Przykładem linku odsyłającego będzie: http://www.cyberlaw-by-judyta.com

Deep link jest odesłaniem bezpośrednio do podstrony z pominięciem głównej strony.

Embedded link jest umieszczeniem w linku cudzych utworów, które pozwala na pominięcie przekierowania w celu zapoznania się z utworem (linki ze zdjęciem, filmem lub tekstem stanowiącym utwór).

Framing jest pozostawieniem w formie ramki strony z linkiem, pomimo tego, że użytkownik znajduje się na stronie, do której został odesłany.

Występują zatem dwa rodzaje linków:

odsyłające (za pomocą adresu URL);
osadzające (pozwalające zapoznać się z utworem bez konieczności przekierowania do strony źródłowej).

Czy linkowanie uregulowane zostało przez prawo i jak kształtuje się orzecznictwo w tym zakresie?

Linkowanie nie zostało wprost uregulowane przez ustawodawcę. Ale na podstawie orzecznictwa sądów polskich i unijnych odnoszącego się do linków wyraźnie można stwierdzić, że co do zasady linkowanie jest legalne i dozwolone przez polskie i unijne prawo autorskie, czyli nie narusza praw autorskich twórcy utworu.

Przy ocenie, czy w konkretnym przypadku linkowanie jest legalne należy w świetle dotychczasowego orzecznictwa ocenić jego cel, a nie formę wykorzystania linku.

Linkowanie dotyka również zagadnień związanych z ochroną wolności słowa i inne potraktowanie tego zagadnienia sprowadziłoby się do naruszenia jednej z podstawowych wolności i praw człowieka.

Obecnie trwają jeszcze prace nad unijną reformą prawa autorskiego i bardzo prawdopodobne jest to, że w najbliższych latach dojdzie do istotnych zmian w regulacjach dotyczących linkowania.

Sprawa Svensson Czytaj dalej „Linkowanie i prawo” →

Prawo autorskie | Copyright Law

Prawa autorskie do interfejsu użytkownika

1 marca 20191 marca 2019 Judyta Kasperkiewicz

website-3374825_1280

Interfejs użytkownika często błędnie utożsamiany jest z programem komputerowym, choć stanowi jego element, to jego ochrona się różni. O tym, jak wygląda ochrona programu komputerowego pisałam już wcześniej, a teraz czas na ochronę prawa autorskiego dla interfejsu użytkownika.

Czym jest interfejs użytkownika?

Aby ustalić, czym w konkretnej sytuacji jest interfejs użytkownika należy uwzględnić specyfikę danego programu komputerowego. Jednakże, potocznie mówiąc, interfejsem użytkownika jest wszystko to, co jest widziane gołym okiem (też za pomocą innych zmysłów) przy korzystaniu z programu komputerowego. Interfejs użytkownika występuje jako:

interfejs tekstowy
interfejs graficzny

Interfejs graficzny sprowadza się najczęściej do standardowego okna programu.

Stanowisko Trybunału Sprawiedliwości UE

Po długich dyskusjach podejmowanych w orzeczeniach różnych sądów – ostatecznie – Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie Bezpecnostni softwarova asociace – Svaz softwarove ochrany przeciwko Ministerstvu kultury (C-393/09) uznał, że:

„Intersfejsy są częściami programu komputerowego umożliwiającymi wzajemne połączenie i interakcję wszystkich elementów oprogramowania i sprzętu komputerowego z innym oprogramowaniem i sprzętem, jak również z użytkownikami, tak aby stały się one w pełni funkcjonalne. Graficzny interfejs użytkownika stanowi element programu komputerowego za pomocą którego użytkownicy wykorzystują właściwości programu. W związku z tym, interfejs nie stanowi formy wyrażania programu komputerowego i nie może korzystać ze szczególnej ochrony przyznanej na mocy tej dyrektywy w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych.

TSUE przyznał jednak, że interfejs użytkownika może zostać objęty ochroną, ale musi charakteryzować się wyrazem własnej twórczości intelektualnej swego autora i podkreśla istotę ustalenia w takim przypadku, czy spełnione zostało kryterium oryginalności. Czytaj dalej „Prawa autorskie do interfejsu użytkownika” →

Prawo autorskie | Copyright Law

Pracodawca vs. pracownik: prawa autorskie do programu komputerowego

26 lutego 201926 lutego 2019 Judyta Kasperkiewicz

code-1839406_1280

W poprzednim wpisie na blogu opisałam warunki, jakie muszą zostać spełnione, aby majątkowe prawa autorskie do utworu pracowniczego nabył pracodawca. Tym razem zajmę się programem komputerowym napisanym w ramach stosunku pracy. Jakie są zatem różnice dla nabycia autorskich praw majątkowych przez pracodawcę w przypadku programu komputerowego?

Program komputerowy

Przypomnę, że nie ma ustawowej definicji programu komputerowego, ale można przyjąć, że to „zestaw instrukcji wykonywanych bezpośrednio lub pośrednio przez komputer w celu osiągnięcia określonego rezultatu”. Należy odróżnić go od pojęcia oprogramowania (z ang. software) i jego graficznej postaci (tj. interfejsu). Wyróżnia się dwie formy programu komputerowego:

kod źródłowy – zrozumiały dla programisty;
kod wynikowy (maszynowy) – zrozumiały dla maszyny;

Nie zawsze tak było, ale obecnie zgodnie przyjmuje się, że program komputerowy chroniony jest jak utwór literacki.

Relacja między pracownikiem a pracodawcą

Warunkiem dla nabycia praw do programu komputerowego jest fakt zawarcia między stronami umowy o pracę i w wyniku jej zawarcia powstaje relacja pracownik – pracodawca, do której znajdują zastosowanie przedmiotowe rozważania.

Autorskie prawa osobiste a autorskie prawa majątkowe

Kluczowe jest odróżnienie autorskich praw osobistych od autorskich praw majątkowych.

Wśród autorskich praw osobistych wymienić należy: Czytaj dalej „Pracodawca vs. pracownik: prawa autorskie do programu komputerowego” →

Prawo autorskie | Copyright Law

Utwór pracowniczy – czy pracownik posiada do niego prawa autorskie?

25 lutego 201925 lutego 2019 Judyta Kasperkiewicz

writing-828911_1280 Kandydaci do pracy i młodzi pracownicy wykonujący pracę twórczą (np. pisarze, reporterzy) często zadają sobie pytanie – kto posiada prawa autorskie do utworu stworzonego w ramach wykonywanej przez nich pracy?

Pod poniżej opisanymi warunkami, prawa autorskie majątkowe do utworu wykonanego przez pracownika przysługują pracodawcy.

Jakie warunki należy spełnić, aby przyjąć, że prawa autorskie do utworu wykonanego przez pracownika przysługują jego pracodawcy?

Utwór wykonano w wyniku zawartej umowy o pracę oraz stosunku pracy, który powstał w wyniku powołania, mianowania i spółdzielczej umowy o pracę. Nie obejmuje umowy o dzieło, umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług;
Nabycie praw przez pracodawcę powinno być zgodne z celem zawartej umowy i zamiarem stron.
Utwór powinien zostać wykonany w ramach obowiązków pracowniczych, a nie przy okazji;
Pracodawca musi przyjąć dany utwór (dopuszczalnie poprzez osobę reprezentującą go czy w sposób dorozumiany);

Pracodawca nabywa jedynie prawa majątkowe do wykonanego przez swojego pracownika utworu. Pracownik zachowuje prawa autorskie osobiste np. prawo oznaczania utworu swoim nazwiskiem. Natomiast pracownikowi nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie z tytułu wykonania utworu.

Orzecznictwo

Czytaj dalej „Utwór pracowniczy – czy pracownik posiada do niego prawa autorskie?” →

Prawo autorskie | Copyright Law, Prawo gier komputerowych | Computer Games Law

Prawo autorskie do postaci fikcyjnej

21 lutego 20199 kwietnia 2021 Judyta Kasperkiewicz

super-mario-2690254_1280

Czy twórcom postaci fikcyjnych przysługują prawa autorskie? To pytanie zadają sobie pisarze tworzący dzieła literackie (np. autorka postaci Harrego Pottera), autorzy komiksów i innych podobnych dzieł, gdzie postacie mają formę plastyczną (np. komiks Kapitan Polska) czy wreszcie twórcy postaci z dzieł audiowizualnych (np. Batman czy Mario Bross). Jak można chronić postacie fikcyjne na gruncie prawa autorskiego?

Ochrona prawa autorskiego w stosunku do postaci fikcyjnych

W polskiej ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie ma regulacji, która odnosiłaby się bezpośrednio do ochrony postaci fikcyjnych. Ale przyjmuje się, że ta ochrona kształtuje się w dwojaki sposób.

Po pierwsze, ochrona związana jest ochroną całego utworu, gdyż przyjmuje się, że postać fikcyjna stanowi integralną jego część, a jej wykorzystanie bez zezwolenia może skutkować zarzutem naruszenia integralności dzieła.

Po drugie ochrona samoistna postaci fikcyjnej może wynikać z: Czytaj dalej „Prawo autorskie do postaci fikcyjnej” →