W związku z tym, że polską ustawę stosuje się do przestępstw, których miejsce popełnienia określono w ustawie i miejscowo właściwy do rozpoznania spraw jest sąd, w którego okręgu popełniono przestępstwa, to kluczowym staje się ustalenie miejsca popełnienia takiego przestępstwa. Jak prawidłowo ustalić miejsce popełnienia przestępstwa i jak tego dokonać w przypadku przestępstw popełnionych w Internecie?
Miejsce popełnienia przestępstwa
Podstawa prawna
Zgodnie z polskim prawem karnym, miejscem popełnienia przestępstwa jest miejsce, w którym:
- sprawca działał,
- sprawca zaniechał działania, do którego był zobowiązany,
- skutek nastąpił,
- skutek miał według zamiaru nastąpić (art. 6 Kodeksu karnego).
Ustalenie powyższego pozwala określić, jaką ustawę (wg zasady terytorialności z art. 5 Kodeksu karnego).
Kryteria pomocnicze w ustalaniu miejsca popełnienia przestępstwa i właściwości miejscowej
W przypadku, gdy nie można ustalić miejsca popełnienia przestępstwa należy skorzystać z kryteriów pomocniczych z art. 32 kodeksu postępowania karnego, gdzie wskazuje się, że właściwym staje się sąd, w którego okręgu:
a) ujawniono przestępstwo, czyli miejsce, w którym Policja lub prokuratura poweźmie informację o przestępstwie,
b) ujęto oskarżonego, czyli miejsce jego zatrzymania lub ujęcia obywatelskiego,
3) oskarżony przed popełnieniem przestępstwa stale mieszkał lub czasowo przebywał, tj: każde miejsce, w którym oskarżony był z zamiarem pozostania na określony czas, a jego obecność nie miała charakteru okazyjnego.
– zależnie od tego, gdzie najpierw wszczęto postępowanie przygotowawcze.
Wszczęcie postępowania przygotowawczego następuje z chwilą wydania formalnej decyzji o wszczęciu postępowania, bądź z chwilą dokonania pierwszej czynności w niezbędnym zakresie.
Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej sądu według przepisów poprzedzających, sprawę rozpoznaje sąd właściwy dla dzielnicy Śródmieście miasta stołecznego Warszawy.
Jak ustala się miejsce popełnienia przestępstwa, gdy sprawca dokonał czynu zabronionego w Internecie?
Szczególnie problematyczna staje się sytuacja, gdy pojawia się kolizja i należy ustalić miejsce popełnienia przestępstwa w celu określenia właściwości miejscowej organów, które mają prowadzić postępowanie w danej sprawie.
Transgraniczność Internetu również w tym kontekście stanowi problem. Czytaj dalej „Internet jako miejsce popełnienia przestępstwa; właściwość miejscowa” →
Cyberlaw by Judyta 