Autor: Judyta Kasperkiewicz

Jestem adwokatką, blogerką i podróżniczką. Prowadzę dwa blogi prawnicze: "Angielskie Prawo dla Polaków" (od 2014 roku) oraz "Cyberlaw by Judyta" – blog o cyberprzestępczości, prawie własności intelektualnej i prawie nowych technologii. Udzielam porad prawnych w ramach prowadzonej przeze mnie kancelarii EPOQUE Kancelaria Adwokacka. Obsługuję klientów zarówno w kraju, jak i za granicą. Kontakt: judyta.kasperkiewicz@adwokatura.pl. Specjalizuję się w prawie i nowych technologiach, zarówno w aspekcie zawodowym, jak i naukowym. Główne obszary moich zainteresowań to: 1) prawo karne i cyberprzestępczość (przestępczość karnogospodarcza i karnoskarbowa, oszustwa komputerowe, phishing, hacking, ransomware, cyberstalking, cyberbullying, przestępstwa kryptowalutowe i inne), 2) prawo nowych technologii (e-commerce, startupy, FinTech, RegTech, 3) prawo własności intelektualnej (znaki towarowe, wzory przemysłowe, doradztwo dla branży kreatywnej, w tym oferującej odzież, perfumy i biżuterię)

question-mark-2492009_1280

Prawo dostępu do informacji publicznej zagwarantowane zostało w ustawie z 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej.

Czym jest informacja publiczna?

Z tej regulacji wynika, że informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych.

Komu przysługuje prawo dostępu do informacji publicznej?

Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu. Nie wolno od takiej osoby żądać podania interesu prawnego lub faktycznego.

Co obejmuje prawo dostępu do informacji publicznej?

Prawo dostępu do informacji publicznej obejmuje uprawnienie:

uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego;
wglądu do dokumentów urzędowych;
dostępu do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.

Jaka jest rola Biuletynu Informacji Publicznej?

Biuletyn Informacji publicznej stanowi urzędowy publikator teleinformatyczny w celu powszechnego udostępniania informacji publicznej.

Jak wygląda udostępnianie informacji publicznej w praktyce?

Podmiot, do którego osoba zgłosiła się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej ma 14 dni na udostępnienie tej żądanej informacji.

Wyjątkowo informacja ta może zostać udostępniona w terminie późniejszym, ale organ powinien poinformować o przyczynie i terminie udostępnienia. Nie powinno to następić później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia złożenia wniosku.

We wniosku o udostępnienie informacji publicznej należy określić zakres żądanej informacji publicznej oraz sposób jej udostępnienia.

W razie odmowy udostępnienia informacji publicznej wydawana jest decyzja od której można się odwołać w terminie 14 dni.

Warto zapamiętać:

Prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu.
Informacja publiczna udostępniana jest w terminie 14 dni.
Na odmowę udstępnienia informacji publicznej przysługuje odwołanie w terminie 14 dni.

Stan na dzień: 17 maja 2019 roku

Foto: pixabay.com

Opinia AG M. Szpunara w sprawie ochrony prawnoautorskiej wzorów przemysłowych (C-683/17, Cofemel vs. G-Star Raw CV)

6 Maj 20196 Maj 2019 Judyta Kasperkiewicz

Wzór przemysłowy

Zgodnie z definicją zawartą w art. 102 polskiej ustawy Prawo własności przemysłowej, wzorem przemysłowym jest „nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację”.

Przykładami wzorów przemysłowych są:

opakowania
etykiety
meble
zabawki
butelki
ubrania

Ochrona wzorów przemysłowych

Ochronę można uzyskać poprzez rejestrację wzoru przemysłowego zgodnie z jedną z dostępnych procedur:

krajową
regionalną (np. unijną)
międzynarodową

Rejestracji w polskim Urzędzie Patentowym dokonuje się na 25 lat, przy czym ten czasookres podzielony jest na krótsze 5-letnie okresy ochronne.

Opłaty

OPŁATY JEDNORAZOWE

Lp.	Wyszczególnienie	Wysokość opłaty w zł
I	Opłaty jednorazowe
1	Za zgłoszenie wzoru przemysłowego	300,00
1	Od oświadczenia o korzystaniu z pierwszeństwa – za każde pierwszeństwo	100,00
2	Od wniosku o przywrócenie terminu lub wniosku o uwzględnienie uchybienia terminu z powodu nadzwyczajnych okoliczności	80,00
3	Za publikację o udzielonym prawie z rejestracji	70,00

OPŁATY OKRESOWE

Tytuł opłaty	Wysokość opłaty w zł
za pierwszy okres ochrony (1., 2., 3., 4. i 5. rok ochrony)	150,00
za drugi okres ochrony (6., 7., 8., 9. i 10. rok ochrony)	250,00
za trzeci okres ochrony (11., 12., 13., 14. i 15. rok ochrony)	500,00
za czwarty okres ochrony (16., 17., 18., 19. i 20. rok ochrony)	1000,00
za piąty okres ochrony (21., 22., 23., 24. i 25. rok ochrony)	2000,00

Przy rejestracji brany jest pod uwagę wymóg:

postaci wytworu lub jego części, czyli musi odnosić się do zewnętrznych elementów wytworu, takich jak kształt, struktura, układ linii, kontury, właściwości powierzchni, rysunek, ornament, kolorystyka itp.
nowości
indywidualnego charakteru.

Rejestracja wzoru przemysłowego w UE

Rejestracji dokonuje się w Urzędzie Unii Europejskiej ds. Własności Intelektualnej (EUIPO) w Alicante lub za pośrednictwem Urzędu Patentowego RP. Opłata od podstawowego zgłoszenia wzoru przemysłowego to 350 euro. Zarejestrowany wzór wspólnotowy przyznaje jego właścicielowi wyłączne prawo do jego używania i zakazywania osobom trzecim, bez zgody właściciela, jego używania na terenie całej Wspólnoty przez okres 5 lat, począwszy od daty zgłoszenia wzoru. Właściciel tego prawa może czterokrotnie przedłużać okres ochronny, łącznie do 25 lat od daty dokonania zgłoszenia.

Nierejestrowany wzór przemysłowy

W Unii Europejskiej można również uzyskać ochronę na nierejestrowany wzór wspólnotowy na okres trzech lat od daty ujawnienia wzoru w UE. Ochrona nierejestrowanego wzoru daje możliwość sprawdzenia rynku, ale należy pamiętać, że od chwili ujawnienia twórca ma 12 miesięcy na jego rejestrację.

Opinia Advocate General Szpunara w sprawie C-683/17, Cofemel Sociedade de Vestuário SA przeciwko G-Star Raw CV

Sprawa dotyczy zarzutu skopiowania wzorów jeansów przez portugalską spółkę Cofemel od niderlandzkiej spółki G-Star Raw CV. Czytaj dalej „Opinia AG M. Szpunara w sprawie ochrony prawnoautorskiej wzorów przemysłowych (C-683/17, Cofemel vs. G-Star Raw CV)” →

Bez kategorii

Abonament RTV: zwolnienia, umorzenia i kary

30 kwietnia 201930 kwietnia 2019 Judyta Kasperkiewicz

Abonament RTV

Opłaty abonamentowe są pobierane za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w celu umożliwienia realizacji misji publicznej przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji.

Z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego powstaje obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej.

Kiedy i jak płacić abonament?

Opłatę abonamentową uiszcza się z góry do 25. dnia pierwszego miesiąca okresu rozliczeniowego i ważny jest dzień, w którym abonent dokonuje płatności, nie zaś dzień, w którym ta płatność wpływa na rachunek bankowy Poczty Polskiej S.A.

Rejestracja odbiorników

Ciągle obowiązują przepisy, które stanowią, że rejestracji odbiorników RTV dokonuje się w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego (Poczty Polskiej SA), w terminie 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie.

Stawki abonamentu w 2019 roku

Opłata za użytkowanie odbiornika radiofonicznego: Czytaj dalej „Abonament RTV: zwolnienia, umorzenia i kary” →

Prawo gier komputerowych | Computer Games Law, Prawo karne | Criminal Law

Virtual property, czyli wirtualne przedmioty z gier komputerowych i odpowiedzialność karna za ich kradzież

19 kwietnia 20199 kwietnia 2021 Judyta Kasperkiewicz

Dzisiaj mowa będzie o przedmiotach pochodzących z gier komputerowych (in-game items) i odpowiedzialności za ich kradzież. W związku z rozwojem w branży gamingowej w Polsce, coraz częściej dochodzi do kradzieży wirtualnych przemiotów np. mieczy, tarcz czy nawet całych postaci.

Czym są wirtualne przedmioty?

Po pierwsze, należy ustalić czym są wirtualne przedmioty. W świetle prawa wirtualne przedmioty nie są rzeczami, gdyż zgodnie z kodeksem cywilnym – rzeczami są tylko przedmioty materialne. W związku z tym, ze względu na brak materialnego charakteru, wirtualny przedmiot nie jest rzeczą ruchomą.

Podobnie wirtualne przedmioty nie kwalifikują się do kategorii „rzeczy ruchomych lub przedmiotów” z art. 115 kodeksu karnego.

Jak chronione są wirtualne przedmioty?

Generalnie, wirtualne przedmioty chronione są w oparciu o koncepcję kontraktową, co powoduje, że gracza z producentem gry łączy umowa licencyjna. Umowa powinna określać, czy gracz posiada prawo udzielania sublicencji, czyli obrotu wirtualnymi przedmiotami będącymi elementami gry. Inne koncepcje odmiennie podchodzą do tego zagadnienia i traktują umowę łączącą gracza z producentem gry jako umowę depozytu, albo jeszcze inne kreślą własnościową koncepcję ujęcie praw gracza.

Niektórzy eksperci próbują uzasadniać tezę o braku możliwości legalnej sprzedaży wirtualnych przedmiotów, ze względu na to, że gracze nie mają do tego prawa.

Bez względu na powyższe argumenty, w obszarze obrotu wirtualnymi przedmiotami rynek gamingowy również się rozwija.

Czy można ukraść wirtualne przedmioty? Czytaj dalej „Virtual property, czyli wirtualne przedmioty z gier komputerowych i odpowiedzialność karna za ich kradzież” →

Bez kategorii

ZNACZENIE ART. 3 USTAWY O ZWALCZANIU NIEUCZCIWEJ KONKURENCJI

14 kwietnia 201914 kwietnia 2019 Judyta Kasperkiewicz

justice-2060093_1280

Czyn nieuczciwej konkurencji z art. 3 uznk

Art. 3 ust. 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (uznk), który zawiera ogólną definicję czynu nieuczciwej konkurencji. Zgodnie z tym przepisem czynem nieuczciwej konkurencji jest działanie sprzeczne z prawem lub dobrymi obyczajami, jeżeli zagraża lub narusza interes innego przedsiębiorcy lub klienta. W ustępie drugim artykułu trzeciego wskazano przykłady czynów nieuczciwej konkurencji.

Przepis ten stanowi klauzulę generalną, najogólniej mówiąc, to przepis prawa, który zawiera w sobie niedookreślone pojęcia (np. „dobre obyczaje”), które dopiero w konkretnym stanie faktycznym nabierają znaczenia.

Funkcje art. 3 uznk

Klauzula generalna zawarta w przepisie art. 3 ust. 1 uznk pełni trzy zasadnicze funkcje: definiującą, uzupełniającąi korygującą. Czytaj dalej „ZNACZENIE ART. 3 USTAWY O ZWALCZANIU NIEUCZCIWEJ KONKURENCJI” →

Bez kategorii

Oznaczenia indywidualizujące i ich ochrona w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

9 kwietnia 201914 kwietnia 2019 Judyta Kasperkiewicz

aisle-3105629_1280

Oznaczenia indywidualizujące

Ochrona oznaczeń odnosi się do oznaczeń:

przedsiębiorcy
przedsiębiorstwa
towarów i usług

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji stanowi jedyną podstawę dla ochrony niezarejstrowanych znaków towarowych, a dla znaków zarejestrowanych ma charakter uzupełniający.

Aby doszło do wprowadzenia w błąd co do oznaczenia indywidualizującego:

musi pojawić się możliwość wpływu na decyzje konsumentów
musi dojść do oceny zachowania przeciętnego konsumenta
naruszenia wobec chronionego pierwszeństwa na rynku

Art. 10. Wprowadzenie w błąd co do istotnych cech towarów lub usług

Czynem nieuczciwej konkurencji jest takie oznaczenie towarów lub usług albo jego brak, które może wprowadzić klientów w błąd co do pochodzenia, ilości, jakości, składników, sposobu wykonania, przydatności, możliwości zastosowania, naprawy, konserwacji lub innych istotnych cech towarów albo usług, a także zatajenie ryzyka, jakie wiąże się z korzystaniem z nich.
Czynem nieuczciwej konkurencji jest również wprowadzenie do obrotu towarów w opakowaniu mogącym wywołać skutki określone w ust. 1, chyba że zastosowanie takiego opakowania jest uzasadnione względami technicznymi.

Na gruncie art. 10 uznk ochronie oprócz znaku towarowego podlegają:

układ graficzny
symbole
kolorystyka

Czym jest wprowadzenie w błąd?

W żadnej z ustaw nie ma definicji wprowadzenia w błąd,ale można przyjąć w myśl art. 5 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym, że: Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.

Kim jest przeciętny konsument?

Zgodnie z art. 2 ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym:

Przeciętny konsument: konsument, który jest dostatecznie dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt, którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek, niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa;

Niewolnicze naśladownictwo jako delikt czynu nieuczciwej konkurencji

Polega na wprowadzeniu w błąd poprzez pasożytnicze wykorzystanie cudzych nakładów inwestycyjnych, cudzej renomy i pracy w drodze kopiowania gotowego produktu (E. Nowińska), takiego który nadaje się do natychmiastowego wprowadzenia do obrotu.

Możliwe są dwa rodzaje naśladownictwa wywołującego konfuzję co do:

pochodzenia
gotowego produktu, czyli takiego, który może zostać wprowadzony do obrotu

Stan na dzień: 9 kwietnia 2019 roku

Foto:pixabay.com

Czytaj dalej „Oznaczenia indywidualizujące i ich ochrona w ustawie o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji” →

Prawo gier komputerowych | Computer Games Law

Status prawny gry komputerowej

8 kwietnia 20199 kwietnia 2021 Judyta Kasperkiewicz

computer-1845880_1280

Zgodnie z danymi statystycznymi z 2018 roku, polski rynek gier komputerowych wart jest 500 mln dolarów i jego wartość ciągle rośnie. W związku z tym zainteresowaniem grami komputerowymi pojawiają się również problemy dotyczące prawa gier komputerowych. Niestety prawo nie nadąża za zmianami, więc prawnicy opierają swoje rozważania na istniejących przepisach prawa oraz orzecznictwie polskim i zagranicznym.

Podstawowe pytanie zwykle dotyczy, tego na jakiej podstawie chroniona jest gra komputerowa, a od odpowiedzi na to pytanie zależy szereg innych dalszych wyjaśnień.

Jaki status ma gra komputerowa?

Gra komputerowa nie została zdefiniowana w żadnej z ustaw. Według przykładowo K. Litwinowicza „gra komputerowa jest rodzajem programu komputerowego, który spełnia przede wszystkim funkcję ludyczną oraz stanowi interaktywne środowisko, w którym użytkownik może wpływać na akcję w ramach określonych przez twórców reguł”.

Czy gra komputerowa to program komputerowy?

Co do zasady przyjmuje się, że przysługuje jej ochrona taka jak programom komputerowych, przy czym pojawia się problem w przypadku elementów gier komputerowych nieobjętych ochroną w tym zakresie. Ochronie powinno podlegać wszystko to co wynika z kodu źródłowego. A co z grafiką i ścieżką dzwiękową składającą się na grę komputerową?

2. Czy gra komputerowa to utwór audiowizualny? Czytaj dalej „Status prawny gry komputerowej” →

Prawo autorskie | Copyright Law

Bazy danych (database) i ich ochrona prawna

5 kwietnia 20199 kwietnia 2021 Judyta Kasperkiewicz

database-schema-1895779_1280 Stosunkowo rzadko mówi się o możliwości ochrony baz danych. W świecie, w którym posiadane dane decydują o pomyślności przedsięwzięć temat ten ciągle zyskuje na znaczeniu. Jeszcze bardziej istotne staje się to, aby potrafić wykorzystywać posiadane dane i do tego właśnie potrzebne są usystymatyzowane bazy danych.

Rodzaje ochrony baz danych

Bazy danych chronione są dwojako poprzez:

Prawo autorskie
Ochronę sui generis, która wynika z ustawy o ochronie baz danych z 27 lipca 2001 roku.

Dodatkowo ochrona baz danych może wynikać z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i innych ustaw.

Definicja bazy danych

Jak wskazano w ustawie, baza danych to zbiór danych lub jakichkolwiek innych materiałów i elementów zgromadzonych według określonej systematyki lub metody, indywidualnie dostępnych w jakikolwiek sposób, w tym środkami elektronicznymi, wymagający istotnego, co do jakości lub ilości, nakładu inwestycyjnego w celu sporządzenia, weryfikacji lub prezentacji jego zawartości.

Przy określaniu sposobu ochrony baz danych należy mieć na uwadze, że: Czytaj dalej „Bazy danych (database) i ich ochrona prawna” →

Prawo autorskie | Copyright Law

Utwór audiowizualny: prawa autorskie

2 kwietnia 2019 Judyta Kasperkiewicz

Przy okazji kolejnego sporu o serię filmów rysunkowych „Bolek i Lolek”, opiszę dzisiaj zagadnienie praw autorskich do utworu audiowizualnego.

Utwór audiowizualny

Stanowi serię powiązanych ze sobą, udźwiękowionych lub nieudźwiękowionych obrazów przeznaczonych do odtwarzania, niezależnie od nośnika na którym go ustalono.

W myśl art. 69 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, współtwórcami utworu audiowizualnego są osoby, które wniosły wkład twórczy w jego powstanie, a w szczególności:

reżyser,
operator obrazu,
twórca adaptacji utworu literackiego,
twórca stworzonych dla utworu audiowizulanego utworów muzycznych lub słowno-muzycznych oraz
twórca scenariusza.

Ustawowe określenie kręgu współtwórców nie jest lista zamknięta współtwórców utworu audiowizualnego. W powyższym wyliczeniu pominięci zostali np. montażyści.

Natomiast zgodnie z art. 70 ust. 1 tejże ustawy domniemywa się, że producent utworu audiowizualnego nabywa wyłączne prawa majątkowe do eksploatacji tych utworów w ramach utworu audiowizualnego jako całości; nabycie takie następuje w ramach: Czytaj dalej „Utwór audiowizualny: prawa autorskie” →

Bez kategorii

REKLAMA JAKO CZYN NIEUCZCIWEJ KONKURENCJI

1 kwietnia 201914 kwietnia 2019 Judyta Kasperkiewicz

night-692261_1280

Współcześnie trudno nam sobie wyobrazić prowadzenie działalności gospodarczej bez posługiwania się reklamą, a szczególnie ważna jest ona w Internecie. Jednakże, warto mieć na uwadze, że reklama została uregulowana przepisami prawa i działalność reklamowa ma swoje granice, co oznacza, że ich przekroczenie może wiązać się odpowiedzialnością cywilną lub nawet odpowiedzialnością karną.

CZYM JEST REKLAMA?

Nie ma jednej ustawowej definicji reklamy i nie ma jednego aktu prawnego, który całościowo określałby reklamę, która uregulowana jest sektorowo. Najszerzej określa ją ustawa o radiofonii i telewizji oraz prawo farmaceutyczne, a do każdej z nich odnosi się ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (dalej jako uznk). Zgodnie z ustawą o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji:

Art. 16 Czynem nieuczciwej konkurencji w zakresie reklamy jest w szczególności:

1) reklama sprzeczna z przepisami prawa, dobrymi obyczajami lub uchybiająca godności człowieka;

2) reklama wprowadzająca klienta w błąd i mogąca przez to wpłynąć na jego decyzję co do nabycia towaru lub usługi;

3) reklama odwołująca się do uczuć klientów przez wywoływanie lęku, wykorzystywanie przesądów lub łatwowierności dzieci;

4) wypowiedź, która, zachęcając do nabywania towarów lub usług, sprawia wrażenie neutralnej informacji;

5) reklama, która stanowi istotną ingerencję w sferę prywatności, w szczególności przez uciążliwe dla klientów nagabywanie w miejscach publicznych, przesyłanie na koszt klienta niezamówionych towarów lub nadużywanie technicznych środków przekazu informacji.

6) uchylony.

Szczególne regulacje dotyczące reklamy (reklama w mediach, reklamy lekarstw i używek)

Ustawa o radiofonii i telewizji – reklamą jest przekaz handlowy, pochodzący od podmiotu publicznego lub prywatnego, w związku z jego działalnością gospodarczą lub zawodową, zmierzający do promocji sprzedaży lub odpłatnego korzystania z towarów lub usług; reklamą jest także autopromocja (reguluje reklamy w mediach w sposób najszerszy spośród innych regulacji tego rodzaju); Czytaj dalej „REKLAMA JAKO CZYN NIEUCZCIWEJ KONKURENCJI” →