Copyright, Prawo autorskie

Organizacje zbiorowego zarządzania: licencje i tantiemy

granja-1789216_1280.jpg

Czym jest organizacja zbiorowego zarządzania?

Organizacja zbiorowego zarządzania (OZZ) to stowarzyszenie zrzeszające uprawnionych lub podmioty reprezentujące uprawnionych, którego podstawowym celem statutowym jest zbiorowezarządzanie prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi na rzecz uprawnionych w zakresie zezwolenia udzielonego mu przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego (art. 3 pkt 2 ustawy o zbiorowym zarządzaniu prawami autorskimi i prawami pokrewnymi).

Jak w praktyce funkcjonują organizacje zbiorowego zarządzania (OZZ)?

OZZ udzielają zgody na korzystanie z rozpowszechnionego utworu (w formie licencji), pobierają wynagrodzenie od korzystających z utworów (inkaso) i dokonują podziału i wypłaty zainkasowanych środków (repartycja).

Licencja —– Inkaso —- Repartycja 

OZZ pobierają tantiemy zgodnie z przyjętą tabelą stawek wynagrodzeń za odtwarzanie utworów i przedmiotów praw pokrewnych.

OZZ mają obowiązek traktować wszystkich twórców identycznie. Natomiast twórcy mają prawo zrzec się pośrednictwa OZZ w pobieraniu dla nich tantiem.

Tantiemy pobierane są w szczególności od (przykłady pól eksploatacji):

  • publicznego odtwarzania utworów
  • publicznego wykonania utworów
  • wyświetlania i publicznego odtworzenia utworów audiowizualnych
  • wypożyczania egzemplarzy
  • nadawanie utworów przez stacje radiowe i telewizyjne
  • wystawienia utworów
  • wykorzystanie utworów w sieciach bezpośredniego dostępu do Internetu i inne.

Poza pobieraniem tantiem, OZZ mają również inne zadania:

  • podejmują interwencje w razie naruszeń praw do artystycznych wykonań
  • udzielają wsparcia dla przedsięwzięć artystycznych
  • pobierają opłaty od „czystych nośników”, czyli opłaty wliczone w cenę urządzeń służących do powielania utworów (opłata stanowi swoiste wynagrodzenie dla twórców)
  • oferuje bezpłatne konsultacje prawne dla zrzeszonych artystów

Jakie organizacje zbiorowego zarządzania funkcjonują w Polsce?

Obecnie funkcjonuje 14 organizacji zbiorowego zarządzania, a wśród nich są:

  1. Stowarzyszenie Polski Rynek Oprogramowania PRO
  2. Stowarzyszenie Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych (SAWP)
  3. Związek Polskich Artystów Plastyków (ZPAP)
  4. Związek Artystów Scen Polskich (ZASP)
  5. Stowarzyszenie Autorów ZAiKS
  6. Stowarzyszenie Twórców Ludowych
  7. Związek Producentów Audio-Video (ZPAV)
  8. Stowarzyszenie Filmowców Polskich (SFP)
  9. Związek Polskich Artystów Fotografików (ZPAF)
  10. Związek Artystów Wykonawców STOART
  11. Stowarzyszenie Zbiorowego Zarządzania Prawami Autorskimi Twórców Dzieł Naukowych i Technicznych „KOPIPOL”
  12. Stowarzyszenie Architektów Polskich (SARP)
  13. Stowarzyszenie Aktorów Filmowych i Telewizyjnych (SAFT)
  14. Stowarzyszenie Autorów i Wydawców „Polska Książka”

Związek Artystów Wykonawców STOART został decyzją Ministra (3 stycznia 2019 roku) wybrany jako jedyny inkasent wynagrodzeń za korzystanie z przedmiotu praw pokrewnych na polu eksploatacji odtwarzanie.

Kiedy przedsiębiorca powinien zawrzeć umowę z OZZ?

Odpowiedź na to pytanie zależy od tego, jaka działalność gospodarcza jest lub będzie prowadzona.

Jeśli w ramach prowadzonej działalności odtwarzana będzie muzyka, nadawane lub emitowane będą utwory audiowizualne, to artystom wykonawcom przysługuje wynagrodzenie za eksploatację ich artystycznych wykonań.

Przykładem działalności gospodarczej, która wiąże się zwykle z obowiązkiem zawarcia umowy z OZZ są dyskoteki, hotele, supermarkety, kawiarnie, salony kosmetyczne i inne. Umowa powinna zostać zawarta przed rozpoczęciem odtwarzania.

Sprawa fryzjera v. ZAIKS, I C 2418/13

Mowa tutaj o medialnej sprawie sprzed kilku lat, która dotyczy właściciela salonu fryzjerskiego z Wałbrzycha, który wygrał sprawę toczącą się przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu.

W jego salonie fryzjerskim odtwarzana była muzyka z radia. Podczas kontroli inspektorzy ZAIKS stwierdzili naruszenie przepisów. Po długim postępowaniu sądowym i dokonaniu analizy stanu faktycznego uznano, że fryzjer nie dopuścił się naruszenia.

Dlaczego? W tego typu przypadkach badane jest to, czy udostępnianie muzyki ma realny wpływa na zwiększenie zysków finansowych tego przedsiębiorcy. A kluczowym powinno być ustalenie – czy klient przyszedł do tego salonu właśnie ze względu na odtwarzaną w nim muzykę? Sąd uznał w tym przypadku, że muzyka nie miała wpływu na decyzje klientów o skorzystaniu z usług tego salonu fryzjerskiego, a ZAIKS nie wykazał przed Sądem, że w związku z tym naruszeniem fryzjer uzyskał korzyść majątkową.

Stan na dzień: 4 luty 2019 roku

Foto: pixabay.com

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s