Autor: Judyta Kasperkiewicz

Jestem adwokatką, blogerką i podróżniczką. Prowadzę dwa blogi prawnicze: "Angielskie Prawo dla Polaków" (od 2014 roku) oraz "Cyberlaw by Judyta" – blog o cyberprzestępczości, prawie własności intelektualnej i prawie nowych technologii. Udzielam porad prawnych w ramach prowadzonej przeze mnie kancelarii EPOQUE Kancelaria Adwokacka. Obsługuję klientów zarówno w kraju, jak i za granicą. Kontakt: judyta.kasperkiewicz@adwokatura.pl. Specjalizuję się w prawie i nowych technologiach, zarówno w aspekcie zawodowym, jak i naukowym. Główne obszary moich zainteresowań to: 1) prawo karne i cyberprzestępczość (przestępczość karnogospodarcza i karnoskarbowa, oszustwa komputerowe, phishing, hacking, ransomware, cyberstalking, cyberbullying, przestępstwa kryptowalutowe i inne), 2) prawo nowych technologii (e-commerce, startupy, FinTech, RegTech, 3) prawo własności intelektualnej (znaki towarowe, wzory przemysłowe, doradztwo dla branży kreatywnej, w tym oferującej odzież, perfumy i biżuterię)
Prawo cyberbezpieczeństwa | Cybersecurity Law, Prawo social media | Social Media Law

Jak odzyskać konto na Instagramie?

Judyta Kasperkiewicz

instagram-3198093_1280

Coraz częściej zdarzają się pytania o to, w jaki sposób można odzyskać konto na Instagramie. Postaram się odpowiedzieć. Ale już na wstępie zwracam uwagę, że w tym procesie odzyskiwania konta trzeba uzbroić się w cierpliwość.

Jak postąpić przy utracie dostępu do konta?

W pierwszej kolejności należy się upewnić, czy email nie został powiązany z innym kontem na Instagramie. Konta nie należy zgłaszać jako SPAM, bo w takim przypadku konto zostanie usunięte. Należy również sprawdzić powiązane aplikacje zewnętrzne i usunąć dostęp dla tych, które nie zostały autoryzowane przez Instagram.

Warto również zmienić hasła do poczty elektronicznej, Facebooka, a po odzyskaniu dostępu do konta warto włączyć dwustopniową weryfikację.

Co, jeśli Twoje konto zostało skradzione i zmieniono jego nazwę?

Jeśli Twoje konto zostało skradzione i zmieniono jego nazwę, należy skorzystać z opcji

  1. Krok 1: „Uzyskaj pomoc dotyczącą logowania”
  2. Krok 2: Problem z logowaniem? – tutaj należy wpisać nową zmienioną nazwę konta
  3. Krok 3: Należy podać:

Czytaj dalej „Jak odzyskać konto na Instagramie?” →

Prawo autorskie | Copyright Law

PYTANIE OD CZYTELNIKA: Czy właściciel radia internetowego musi uzyskać koncesję i czy będzie musiał płacić artystom tantiemy za wykorzystywanie ich utworów?

Judyta Kasperkiewicz

studio-4065107_1280

PYTANIE OD CZYTELNIKA: Czy właściciel radia internetowego musi uzyskać koncesję i będzie musiał płacić artystom za wykorzystywanie ich utworów?

Koncesja

Odnosząc się do pytania o konieczność uzyskania koncesji, to zgodnie z ustawą z 29 grudnia 1992 roku o radiofonii i telewizji, wymogiem uzyskania koncesji nie są objęte radia internetowe. 

Tantiemy

Nadawanie audycji radiowych przez Internet stanowi kolejne pole eksploatacji utworów i jako takie podlega wymogowi uzyskania zgody artystów na wykorzystanie ich utworów, a to wiąże się z koniecznością uzyskania płatnej licencji (tantiemy) od samych artystów lub od organizacji zbiorowego zarządzania (OZZ), np. ZAIKS, ZPAV, STOART. Wysokość tantiem różni się i wynika z zasięgu radia (liczby odbiorców) oraz tego, czy radio działa hobbystycznie czy w ramach działalności gospodarczej.

W praktyce najczęściej dochodzi do zawarcia między właścicielem radia internetowego z jedną z organizacji OZZ umowy i wnoszenia opłaty za nadawanie utworów muzycznych. Przy czym, te koszty są znacznie niższe niż w przypadku tradycyjnych stacji radiowych.

Czy są inne rozwiązania?

Czytaj dalej „PYTANIE OD CZYTELNIKA: Czy właściciel radia internetowego musi uzyskać koncesję i czy będzie musiał płacić artystom tantiemy za wykorzystywanie ich utworów?” →

Bez kategorii

Linkowanie i prawo

Judyta Kasperkiewicz

interaction-1233873_1280

Czy linkowanie jest legalne i jeśli tak, to czy zawsze?

Co kryje się pod pojęciami: link, URL, deep link, embedded link, framing?

Link stanowi odesłanie do treści w Internecie, który ułatwia korzystanie z niego i czyni  zasoby Internetu bardziej dostępne.

Adres URL jest elementem linku (ang. Uniform Resource Locator – ujednolicony format adresowania zasobów informacji znajdujących się w Internecie). Adres URL wskazuje lokalizację pliku, do którego odsyła. Przykładem linku odsyłającego będzie: http://www.cyberlaw-by-judyta.com

Deep link jest odesłaniem bezpośrednio do podstrony z pominięciem głównej strony.

Embedded link jest umieszczeniem w linku cudzych utworów, które pozwala na pominięcie przekierowania w celu zapoznania się z utworem (linki ze zdjęciem, filmem lub tekstem stanowiącym utwór).

Framing jest pozostawieniem w formie ramki strony z linkiem, pomimo tego, że użytkownik znajduje się na stronie, do której został odesłany.

Występują zatem dwa rodzaje linków:

  • odsyłające (za pomocą adresu URL);
  • osadzające (pozwalające zapoznać się z utworem bez konieczności przekierowania do strony źródłowej).

Czy linkowanie uregulowane zostało przez prawo i jak kształtuje się orzecznictwo w tym zakresie?

Linkowanie nie zostało wprost uregulowane przez ustawodawcę. Ale na podstawie orzecznictwa sądów polskich i unijnych odnoszącego się do linków wyraźnie można stwierdzić, że co do zasady linkowanie jest legalne i dozwolone przez polskie i unijne prawo autorskie, czyli nie narusza praw autorskich twórcy utworu.

Przy ocenie, czy w konkretnym przypadku linkowanie jest legalne należy w świetle dotychczasowego orzecznictwa ocenić jego cel, a nie formę wykorzystania linku.

Linkowanie dotyka również zagadnień związanych z ochroną wolności słowa i inne potraktowanie tego zagadnienia sprowadziłoby się do naruszenia jednej z podstawowych wolności i praw człowieka.

Obecnie trwają jeszcze prace nad unijną reformą prawa autorskiego i bardzo prawdopodobne jest to, że w najbliższych latach dojdzie do istotnych zmian w regulacjach dotyczących linkowania.

Sprawa Svensson Czytaj dalej „Linkowanie i prawo” →

Prawo autorskie | Copyright Law

Prawa autorskie do interfejsu użytkownika

Judyta Kasperkiewicz

website-3374825_1280

Interfejs użytkownika często błędnie utożsamiany jest z programem komputerowym, choć stanowi jego element, to jego ochrona się różni.  O tym, jak wygląda ochrona programu komputerowego pisałam już wcześniej, a teraz czas na ochronę prawa autorskiego dla interfejsu użytkownika.

Czym jest interfejs użytkownika?

Aby ustalić, czym w konkretnej sytuacji jest interfejs użytkownika należy uwzględnić specyfikę danego programu komputerowego. Jednakże, potocznie mówiąc, interfejsem użytkownika jest wszystko to, co jest widziane gołym okiem (też za pomocą innych zmysłów) przy korzystaniu z programu komputerowego. Interfejs użytkownika występuje jako:

  • interfejs tekstowy
  • interfejs graficzny

Interfejs graficzny sprowadza się najczęściej do standardowego okna programu.

Stanowisko Trybunału Sprawiedliwości UE

Po długich dyskusjach podejmowanych w orzeczeniach różnych sądów – ostatecznie – Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie Bezpecnostni softwarova asociace – Svaz softwarove ochrany przeciwko Ministerstvu kultury (C-393/09) uznał, że:

„Intersfejsy są częściami programu komputerowego umożliwiającymi wzajemne połączenie i interakcję wszystkich elementów oprogramowania i sprzętu komputerowego z innym oprogramowaniem i sprzętem, jak również z użytkownikami, tak aby stały się one w pełni funkcjonalne. Graficzny interfejs użytkownika stanowi element programu komputerowego za pomocą którego użytkownicy wykorzystują właściwości programu. W związku z tym, interfejs nie stanowi formy wyrażania programu komputerowego i nie może korzystać ze szczególnej ochrony przyznanej  na mocy tej dyrektywy w sprawie ochrony prawnej programów komputerowych.

TSUE przyznał jednak, że interfejs użytkownika może zostać objęty ochroną, ale musi charakteryzować się wyrazem własnej twórczości intelektualnej swego autora i podkreśla istotę ustalenia w takim przypadku, czy spełnione zostało kryterium oryginalności. Czytaj dalej „Prawa autorskie do interfejsu użytkownika” →

Prawo autorskie | Copyright Law

Pracodawca vs. pracownik: prawa autorskie do programu komputerowego

Judyta Kasperkiewicz

code-1839406_1280

W poprzednim wpisie na blogu opisałam warunki, jakie muszą zostać spełnione, aby majątkowe prawa autorskie do utworu pracowniczego nabył pracodawca. Tym razem zajmę się programem komputerowym napisanym w ramach stosunku pracy. Jakie są zatem różnice dla nabycia autorskich praw majątkowych przez pracodawcę w przypadku programu komputerowego?

Program komputerowy

Przypomnę, że nie ma ustawowej definicji programu komputerowego, ale można przyjąć, że to „zestaw instrukcji wykonywanych bezpośrednio lub pośrednio przez komputer w celu osiągnięcia określonego rezultatu”. Należy odróżnić go od pojęcia oprogramowania (z ang. software) i jego graficznej postaci (tj. interfejsu). Wyróżnia się  dwie formy programu komputerowego:

  • kod źródłowy – zrozumiały dla programisty;
  • kod wynikowy (maszynowy) – zrozumiały dla maszyny;

Nie zawsze tak było, ale obecnie zgodnie przyjmuje się, że program komputerowy chroniony jest jak utwór literacki.

Relacja między pracownikiem a pracodawcą

Warunkiem dla nabycia praw do programu komputerowego jest fakt zawarcia między stronami umowy o pracę i w wyniku jej zawarcia powstaje relacja pracownik – pracodawca, do której znajdują zastosowanie przedmiotowe rozważania.

Autorskie prawa osobiste a autorskie prawa majątkowe 

Kluczowe jest odróżnienie autorskich praw osobistych od autorskich praw majątkowych.

Wśród autorskich praw osobistych wymienić należy: Czytaj dalej „Pracodawca vs. pracownik: prawa autorskie do programu komputerowego” →

Prawo autorskie | Copyright Law

Utwór pracowniczy – czy pracownik posiada do niego prawa autorskie?

Judyta Kasperkiewicz

 

writing-828911_1280Kandydaci do pracy i młodzi pracownicy wykonujący pracę twórczą (np. pisarze, reporterzy) często zadają sobie pytanie – kto posiada prawa autorskie do utworu stworzonego w ramach wykonywanej przez nich pracy? 

Pod poniżej opisanymi warunkami, prawa autorskie majątkowe do utworu wykonanego przez pracownika przysługują pracodawcy.

Jakie warunki należy spełnić, aby przyjąć, że prawa autorskie do utworu wykonanego przez pracownika przysługują jego pracodawcy?

  • Utwór wykonano w wyniku zawartej umowy o pracę oraz stosunku pracy, który powstał w wyniku powołania, mianowania i spółdzielczej umowy o pracę. Nie obejmuje umowy o dzieło, umowy zlecenia, umowy o świadczenie usług;
  • Nabycie praw przez pracodawcę powinno być zgodne z celem zawartej umowy i zamiarem stron.
  • Utwór powinien zostać wykonany w ramach obowiązków pracowniczych, a nie przy okazji;
  • Pracodawca musi przyjąć dany utwór (dopuszczalnie poprzez osobę reprezentującą go czy w sposób dorozumiany);

Pracodawca nabywa jedynie prawa majątkowe do wykonanego przez swojego pracownika utworu. Pracownik zachowuje prawa autorskie osobiste np. prawo oznaczania utworu swoim nazwiskiem. Natomiast pracownikowi nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie z tytułu wykonania utworu.

Orzecznictwo

Czytaj dalej „Utwór pracowniczy – czy pracownik posiada do niego prawa autorskie?” →

Prawo autorskie | Copyright Law, Prawo gier komputerowych | Computer Games Law

Prawo autorskie do postaci fikcyjnej

Judyta Kasperkiewicz

super-mario-2690254_1280

Czy twórcom postaci fikcyjnych przysługują prawa autorskie? To pytanie zadają sobie pisarze tworzący dzieła literackie (np. autorka postaci Harrego Pottera), autorzy komiksów i innych podobnych dzieł, gdzie postacie mają formę plastyczną (np. komiks Kapitan Polska) czy wreszcie twórcy postaci z dzieł audiowizualnych (np. Batman czy Mario Bross). Jak można chronić postacie fikcyjne na gruncie prawa autorskiego?

Ochrona prawa autorskiego w stosunku do postaci fikcyjnych

W polskiej ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych nie ma regulacji, która odnosiłaby się bezpośrednio do ochrony postaci fikcyjnych. Ale przyjmuje się, że ta ochrona kształtuje się w dwojaki sposób.

Po pierwsze, ochrona związana jest ochroną całego utworu, gdyż przyjmuje się, że postać fikcyjna stanowi integralną jego część, a jej wykorzystanie bez zezwolenia może skutkować zarzutem naruszenia integralności dzieła.

Po drugie ochrona samoistna postaci fikcyjnej może wynikać z: Czytaj dalej „Prawo autorskie do postaci fikcyjnej” →

Prawo autorskie | Copyright Law

Prawo panoramy – czy wolno fotografować budynki?

Judyta Kasperkiewicz

street-art-606379_1280

Coraz więcej turystów wyjeżdżających na wakacje i uwieńczających chwile spędzone podczas takich wyjazdów zastanawia się i zadaje pytanie – czy można wykorzystać zdjęcie budynków, jeśli w tle znajdują się obiekty architektoniczne np. selfie w tle Pałacu Kultury i Nauki czy Wieży Eiffla?

Podstawą dla udzielenia odpowiedzi na to pytanie jest stwierdzenie, że prawo autorskie ma charakter terytorialny co oznacza, że odpowiedź będzie zależała od tego, w jakim Państwie panorama została uwieczniona na fotografii.

Polskie regulacje prawne

W Polsce  przyjęto wolność panoramy, jako jedną z form dozwolonego użytku. Co sprawia, że aby można było legalnie wykorzystać takie zdjęcie muszą zostać spełnione ściśle określone warunki wskazane w art. 33 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.

Art. 33 Wolno rozpowszechniać utwory wystawione na stałe na ogólnie dostępnych drogach, ulicach, placach lub w ogrodach, jednakże nie do tego samego użytku. 

Prawo panoramy wolno zastosować, gdy:

  • utwór wystawiony został na stałe,
  • wystawiono go na ogólnie dostępnych drogach, ulicach placach lub w ogrodach,
  • rozpowszechnianie nastąpi nie do tego samego użytku.

Wolno rozpowszechniać fotografii, na której jest utwór architektoniczny bez zgody twórcy, jeśli dany utwór ma charakter stały, znajduje się w ogólnodostępnym miejscu i rozpowszechnienie następuje w innym celu niż ten, czyli nie jest dokonywane w celu kopiowania utworu.

Nie są objęte prawem panoramy utwory:

  • wystawione tymczasowo np. instalacje na otwartym powietrzu, wystawy sklepowe,
  • ukryte za ogrodzeniem obiekty użyteczności publicznej lub budynki prywatne,
  • budynki, do których dostęp jest odpłatny.

Co więcej, prawo panoramy zapewnia wolność fotografowania i rozpowszechniania fotografii w każdym celu, w tym komercyjnym, oprócz rozpowszechniania w tym samym celu.

Co ze sztuką uliczną, czyli graffiti i muralem? Czytaj dalej „Prawo panoramy – czy wolno fotografować budynki?” →

Prawo karne | Criminal Law, Prawo własności intelektualnej | Intellectual Property Law

Domena internetowa i cyberprzestępstwa przeciwko domenom (cybersquatting, typosquatting)

Judyta Kasperkiewicz

domain-names-1772243_1280

DOMENA INTERNETOWA

Domena internetowa stanowi ciąg nazw systemu Domain Name System (DNS) wykorzystywany w Internecie, składający się z wyrazów umieszczonych w pewnej strukturze DNS zakończonych stałym sufiksem np. pl.gov.

Domena internetowa w swej strukturze składa się z dwóch części:

  • nazwy głównej – w zasadzie dowolna, obejmująca litery, cyfry i znak „-” i może obejmować znaki narodowe.
  • końcówki – odgórnie ustalonego rozszerzenia np. .pl, .de, .eu, .org.

Rozszerzenie jest odgórnie ustalone, ale można wybrać spośród możliwych propozycji. Każdy kraj posiada przypisane rozszerzenie np. Polska – .pl, Rosja – .ru, Niemcy – .de, dla krajów Unii Europejskiej – .eu itd. Rozróżnia się domeny najwyższego poziomu: .com, .net, .org.

REJESTRACJA DOMEN INTERNETOWYCH

Rejestracją domen rządzi zasada – „kto pierwszy, ten lepszy”.

W domenie .pl rejestracji dokonuje NASK (Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa) poprzez powiązanych z nią partnerów. Inne domeny można rejestrować przez inne wyznaczone do tego podmioty.

Spory dotyczące domen internetowych rozstrzygane są głównie w drodze polubownej poprzez działające w Polsce i za granicą sądy polubowne.

CYBERPRZESTĘPSTWA PRZECIWKO DOMENOM

  1. Cybersquatting – stanowi rejestrację nazwy domeny przed tym, jak zamierzał to uczynić podmiot, dla którego nazwa tej domeny ma znaczenie np. cyberprzestępca rejestruje nazwę domeny po tym jak przedsiębiorca zarejestrował unijny znak towarowy.
  2. Typosquatting – polega na rejestrowaniu przez przestępców nazwy domeny bardzo podobnej lub prawie identycznej i w ten sposób wykorzystują błędy Internautów do generowania własnych zysków.

Czytaj dalej „Domena internetowa i cyberprzestępstwa przeciwko domenom (cybersquatting, typosquatting)” →

Prawo autorskie | Copyright Law

Umowa licencyjna vs. umowa o przeniesienie praw autorskich

Judyta Kasperkiewicz

software-417880_1280

Ustalenie tego, jaki rodzaj umowy będzie korzystny w danej sytuacji jest ważne zarówno dla twórców utworów (np. malarzy, pisarzy, projektantów, programistów), jak i korzystających z tych utworów. Ten wybór będzie decydował o tym, jakie prawa i przez jaki okres im przysługują w związku z autorstwem lub korzystaniem z danego utworu. 

Umowa licencyjna

Umowa licencyjna to umowa ureguowana w art. 66-68 prawa autorskiego, poprzez którą jeden podmiot zezwala na korzystanie ze swego utworu innemu podmiotowi.

Wyróżnia się umowę licencyjną:

  • niewyłączną
  • wyłączną

Umowa licencyjna niewyłączna określa, że twórca utworu (licencjodawca) ma nadal możliwość udzielania dalszych licencji. Natomiast umowa licencyjna wyłączna daje korzystającemu z utworu (licencjobiorcy) wyłączne prawo korzystania z utworu.

Warunki stawiane umowie licencyjnej wyłącznej:

  • forma pisemna
  • może zostać zawarta na czas nieoznaczony, a jeśli nie wskazano tego, to uważa się, że została zawarta na okres 5 lat, gdy została zawarta na okres dłuższy przyjmuje się, że została zawarta na czas nieoznaczony.

Niewypowiadalność licencji zawartej na oznaczony czas

Licencja zawarta na okres dłuższy niż 5 lat nie może zostać wypowiedziana i dopiero po tym okresie staje się licencją zawartą na czas nieoznaczony i można dokonać jej wypowiedzenia.

Licencjobiorca może udzielać sublicencji tylko jeśli zostało to przewidziane w licencji.

Licencja może stać się licencją dożywotnią (wieczysta), ale katalog praw, które przysługują licencjobiorcy jest ciągle odmienny niż ten, który przysługuje twórcy utworu.

Czy zatem jest inne wyjście w sytuacji, gdy korzystający z utworu chce nabyć prawa do niego? Czytaj dalej „Umowa licencyjna vs. umowa o przeniesienie praw autorskich” →