Jestem adwokatką, blogerką i podróżniczką. Prowadzę dwa blogi prawnicze: "Angielskie Prawo dla Polaków" (od 2014 roku) oraz "Cyberlaw by Judyta" – blog o cyberprzestępczości, prawie własności intelektualnej i prawie nowych technologii.
Udzielam porad prawnych w ramach prowadzonej przeze mnie kancelarii EPOQUE Kancelaria Adwokacka. Obsługuję klientów zarówno w kraju, jak i za granicą. Kontakt: judyta.kasperkiewicz@adwokatura.pl.
Specjalizuję się w prawie i nowych technologiach, zarówno w aspekcie zawodowym, jak i naukowym. Główne obszary moich zainteresowań to:
1) prawo karne i cyberprzestępczość (przestępczość karnogospodarcza i karnoskarbowa, oszustwa komputerowe, phishing, hacking, ransomware, cyberstalking, cyberbullying, przestępstwa kryptowalutowe i inne),
2) prawo nowych technologii (e-commerce, startupy, FinTech, RegTech,
3) prawo własności intelektualnej (znaki towarowe, wzory przemysłowe, doradztwo dla branży kreatywnej, w tym oferującej odzież, perfumy i biżuterię)
Umowa między zawodnikiem e-sportowym a menedżerem/agentem powinna zawierać kilka kluczowych elementów, aby jasno określić zakres współpracy, prawa i obowiązki obu stron. Oto najważniejsze punkty, które powinny się w niej znaleźć:
1)Strony umowy
Pełne dane zawodnika i menedżera (imię, nazwisko, adres, numer kontaktowy, ewentualnie NIP/REGON, jeśli dotyczy).
2)Przedmiot umowy
Dokładny opis usług świadczonych przez menedżera, np. reprezentowanie zawodnika w negocjacjach kontraktowych, pozyskiwanie sponsorów, organizowanie wydarzeń, zarządzanie wizerunkiem itp.
3)Zakres obowiązków
Konkretne zadania menedżera, np.
Negocjowanie kontraktów z drużynami, sponsorami i organizatorami turniejów.
Doradztwo w sprawach prawnych i finansowych.
Organizowanie i planowanie działań marketingowych.
Wsparcie w podróżach na turnieje i eventy.
4)Wynagrodzenie i prowizja
Wysokość wynagrodzenia menedżera, np. stała miesięczna kwota lub prowizja (np. 10-20% od kontraktów, nagród, sponsorów).
Sposób płatności i terminy wypłat.
Ustalenia dotyczące dodatkowych kosztów (np. podróże, promocja).
5)Czas trwania umowy i jej rozwiązanie
Okres obowiązywania umowy (czas określony/nieokreślony).
Warunki przedłużenia umowy.
Sposoby rozwiązania umowy (np. wypowiedzenie z zachowaniem okresu wypowiedzenia, rozwiązanie natychmiastowe w przypadku naruszenia warunków).
6)Obowiązki i zobowiązania zawodnika
Zobowiązanie do współpracy z menedżerem, informowania go o wszelkich kontraktach i zobowiązaniach.
Zakaz współpracy z innym menedżerem bez zgody (jeśli dotyczy).
7)Kwestie prawne i własność intelektualna
Kto ma prawo do negocjowania i podpisywania umów w imieniu zawodnika.
Prawa do wizerunku zawodnika – kto może nimi zarządzać i na jakich zasadach.
Postanowienia dotyczące poufności i zakaz konkurencji.
8) Ubezpieczenie i odpowiedzialność
Czy menedżer ponosi odpowiedzialność za błędne doradztwo lub nieuczciwe działania.
Kwestia ubezpieczenia zawodnika i ewentualnych kosztów związanych z jego działalnością.
9) Postanowienia końcowe
Prawo właściwe (np. polskie prawo).
Możliwość zmian w umowie (np. pisemna zgoda obu stron).
Sposób rozstrzygania sporów (np. mediacja, sąd).
Dobrze sporządzona umowa chroni zarówno zawodnika, jak i menedżera, eliminując potencjalne nieporozumienia i konflikty.
Umowa sponsorka w e-sporcie to kluczowy dokument, który reguluje współpracę między graczem a firmą finansującą jego działalność. Dobrze skonstruowana umowa powinna chronić interesy gracza, zapewniając mu wynagrodzenie i jednocześnie dając kontrolę nad własnym wizerunkiem.
1. Wynagrodzenie – jak i za co płaci sponsor?
Umowa powinna precyzyjnie określać formę wynagrodzenia:
Stałe wynagrodzenie – miesięczna lub jednorazowa opłata za współpracę.
Produkty i sprzęt – czy sponsor dostarcza np. klawiatury, słuchawki, komputery, ale bez dodatkowego wynagrodzenia?
Prowizja od sprzedaży – sponsor może oferować procent od sprzedaży produktów polecanych przez gracza (np. kod rabatowy w sklepie).
Co zabezpiecza gracza?
Dokładne określenie kwoty i sposobu wypłaty wynagrodzenia.
Określenie, czy sponsor pokrywa dodatkowe koszty (np. podróże na eventy).
Zapisy o karach dla sponsora, jeśli nie wypłaci wynagrodzenia w terminie.
2. Zakres świadczeń – co gracz musi zrobić?
Sponsor określa, jakich działań oczekuje od gracza. Może to być:
Liczba postów w mediach społecznościowych – np. 4 posty miesięcznie na Twitterze i Instagramie.
Czas trwania logotypu sponsora na streamie – np. logo musi być widoczne przez 20 godzin streamingu miesięcznie.
Udział w reklamach i eventach – sponsor może wymagać obecności na konferencjach, targach gamingowych.
Co zabezpiecza gracza?
Precyzyjne określenie zakresu działań – brak miejsca na niejasności.
Limit aktywności – gracz nie powinien być zobowiązany do promowania sponsora przez nadmiernie długi czas.
Możliwość odmowy – np. jeśli reklama sponsora koliduje z wartościami gracza.
3. Prawa do wizerunku – kto ma nad nim kontrolę?
Sponsorzy często chcą korzystać z wizerunku gracza w materiałach reklamowych.
Niebezpieczne zapisy:
Brak limitu czasowego na wykorzystanie wizerunku – sponsor może używać zdjęć i filmów nawet po zakończeniu umowy.
Brak kontroli nad treściami – sponsor może edytować materiały w sposób szkodzący reputacji gracza.
Jak to zabezpieczyć?
Określenie, że sponsor może używać wizerunku tylko w czasie trwania umowy.
Wymóg zatwierdzania materiałów przez gracza przed publikacją.
Ograniczenie zakresu użycia – np. sponsor może używać wizerunku tylko w kontekście e-sportu.
4. Ekskluzywność – czy gracz może mieć innych sponsorów?
Niektóre umowy blokują gracza przed współpracą z innymi firmami (np. jeśli sponsor produkuje myszki, gracz nie może reklamować innej marki).
Niebezpieczne zapisy:
Zakaz współpracy z jakimkolwiek innym sponsorem, nawet z innej branży.
Brak określonego okresu obowiązywania zakazu konkurencji.
Jak to zabezpieczyć?
Ograniczenie zakazu do konkurencyjnych firm (np. tylko w branży sprzętu gamingowego).
Możliwość współpracy z innymi sponsorami, o ile nie koliduje to bezpośrednio z umową.
Zakaz obowiązujący tylko w trakcie umowy, a nie po jej zakończeniu.
5. Warunki rozwiązania umowy – co jeśli coś pójdzie nie tak?
Dobrze skonstruowana umowa powinna przewidywać sytuacje, w których współpraca może zostać zakończona.
Co grozi graczowi za zerwanie umowy?
Sponsor może żądać zwrotu wynagrodzenia lub sprzętu.
Możliwe są kary finansowe za przedwczesne zerwanie współpracy.
Jak to zabezpieczyć?
Określenie jasnych warunków rozwiązania umowy (np. jeśli sponsor nie płaci przez 30 dni, gracz może odejść bez konsekwencji).
Brak wysokich kar finansowych dla gracza.
Możliwość rozwiązania umowy za porozumieniem stron.
Podsumowanie: jak chronić swoje prawa w umowie sponsorskiej?
Jasno określone wynagrodzenie i sposób jego wypłaty.
Precyzyjne zobowiązania – sponsor nie może wymagać „wszystkiego”.
Kontrola nad własnym wizerunkiem – sponsor nie może używać go bez ograniczeń.
Możliwość współpracy z innymi markami (ograniczona ekskluzywność).
Jasne zasady rozwiązania umowy i brak wysokich kar dla gracza.
Wskazówka: Przed podpisaniem warto skonsultować umowę z prawnikiem, aby uniknąć niekorzystnych warunków.
Podpisanie kontraktu z organizacją e-sportową to kluczowy moment w karierze każdego gracza. Aby uniknąć niekorzystnych warunków, warto zwrócić uwagę na kilka kluczowych zapisów w umowie.
Wynagrodzenie i podział nagród
Stałe wynagrodzenie – organizacja powinna zagwarantować miesięczną pensję, niezależnie od wyników w turniejach. Podział nagród z turniejów – ważne jest, aby gracz dokładnie wiedział, jaka część nagrody turniejowej trafia do niego, a jaka do organizacji. Standardowe podziały to np. 80/20 (80% dla gracza, 20% dla organizacji). Premie i bonusy – umowa powinna określać, czy gracz otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie za osiągnięcia w turniejach, awanse do play-offów czy działania marketingowe. Opłaty turniejowe i wydatki – kto pokrywa koszty wpisowego, podróży, zakwaterowania i sprzętu?
Obowiązki organizacji wobec gracza
Organizacja powinna jasno określić, co zapewnia graczowi w trakcie trwania kontraktu: Sprzęt i infrastruktura – czy organizacja zapewnia komputery, monitory, gamingowe fotele, słuchawki? Zakwaterowanie i utrzymanie – jeśli gracz mieszka w gaming house, kto płaci za czynsz i jedzenie? Sztab szkoleniowy – czy gracz ma dostęp do trenera, analityka, psychologa sportowego lub dietetyka? Obsługa prawna – czy organizacja zapewnia wsparcie prawne w razie sporów lub kontraktów sponsorskich?
Prawa do wizerunku i social media
Kto ma prawa do wizerunku gracza? – czy organizacja może wykorzystywać wizerunek gracza do promowania sponsorów? Czy gracz może streamować? – niektóre organizacje wymagają, aby gracze streamowali wyłącznie na określonych platformach lub z określoną częstotliwością. Czy gracz może współpracować z innymi markami? – ważne, aby organizacja nie blokowała indywidualnych sponsorów gracza.
Warunki rozwiązania kontraktu
Kiedy można zerwać umowę? Umowa powinna określać, w jakich sytuacjach można ją zakończyć, np.:
Jeśli organizacja nie wypłaca wynagrodzenia przez określony czas.
Jeśli gracz nie spełnia określonych wymagań (np. niska aktywność w turniejach).
Jeśli organizacja nie zapewnia obiecanych świadczeń.
Kary za zerwanie kontraktu Niektóre organizacje stosują:
Klauzule wykupu – jeśli gracz chce przejść do innej drużyny, nowy pracodawca musi zapłacić kwotę odstępnego.
Zakaz konkurencji – czasowy zakaz dołączenia do innej drużyny po zakończeniu kontraktu.
Obowiązki gracza wobec organizacji
Gracz powinien wiedzieć, czego oczekuje od niego organizacja: Udział w turniejach – gracz powinien wiedzieć, ile turniejów rocznie ma obowiązek rozegrać. Obecność w mediach społecznościowych – niektóre organizacje wymagają określonej liczby postów promujących sponsorów. Zakaz niewłaściwego zachowania – organizacje często mają zapisy dotyczące zachowania w mediach społecznościowych i podczas rozgrywek (np. zakaz obraźliwych wypowiedzi, cheatowania).
Podsumowanie tego, co powinno znaleźć się w korzystnym kontrakcie?
Jasno określone wynagrodzenie i podział nagród
Pełna lista świadczeń od organizacji (sprzęt, zakwaterowanie, wsparcie trenerskie)
Prawa do wizerunku i możliwość streamowania
Warunki rozwiązania umowy i ewentualne kary
Zakres obowiązków gracza
Wskazówka: Zawsze warto skonsultować umowę z prawnikiem, aby uniknąć ukrytych zobowiązań.
Tuż nie kwestia przyszłości, a polska rzeczywistość.
W komunikacie Prokuratury Okręgowej Warszawa-Praga z 4 czerwca 2025 roku potwierdzono, że do analizy zabezpieczonych nagrań „używane są nowoczesne narzędzia oparte na sztucznej inteligencji.”
To — jak się wydaje — pierwszy przypadek, w którym organy ścigania w Polsce oficjalnie korzystają z AI w toku postępowania przygotowawczego.
W związku z tym pojawiają się pytania: ➡ Jakie dokładnie narzędzie zostało użyte? ➡ Czy zaprojektował je podmiot zewnętrzny? ➡ Jakie dane trenowały ten system i kto je nadzorował? ➡ Na jakiej podstawie prawnej oparto jego zastosowanie?
Transparentność, rozliczalność i zgodność z prawem — te kwestie stają się kluczowe.
Czy jesteśmy gotowi na narzędzia sztucznej inteligencji na salach rozpraw?
Wnioski o udzielenie informacji publicznej już się piszą!
Prawo autorskie – czy można organizować turniej na czyjejś grze?
Większość gier jest chroniona prawem autorskim – ich właściciel (np. Riot Games, Valve, Blizzard) może określać zasady użycia.
Niektóre firmy pozwalają na organizację turniejów bez zgody, ale tylko niekomercyjnie (np. dla znajomych).
Większe turnieje (z nagrodami, płatnym wstępem, sponsorami) mogą wymagać licencji od właściciela gry.
Przykład: Riot Games wymaga zgody na turnieje League of Legends z pulą nagród powyżej 10 000$.
Czy turniej gier komputerowych to hazard?
W Polsce i UE turnieje e-sportowe nie są uznawane za hazard, jeśli:
Zwycięstwo zależy od umiejętności gracza, a nie losowości.
Uczestnicy nie muszą płacić za udział – inaczej mogłoby to być traktowane jako gra losowa.
Uwaga: Jeśli w turnieju występuje element losowy (np. losowanie przeciwników z nagrodami), może podlegać pod ustawę o grach hazardowych i wymagać zgody urzędu skarbowego.
Regulamin turnieju – co musi zawierać?
Organizatorzy powinni stworzyć regulamin, który określa:
Zasady rozgrywek (format, tryb gry, dozwolone ustawienia),
Warunki uczestnictwa (np. minimalny wiek, zgoda rodziców dla niepełnoletnich),
Nagrody (wartość, sposób przyznawania, opodatkowanie),
Ochronę danych osobowych (RODO) – jak będą przetwarzane dane graczy.
Nagrody i podatki
Czy trzeba płacić podatek od nagród?
W Polsce nagrody w konkursach e-sportowych do 2000 zł są zwolnione z podatku. Jeśli nagroda przekracza ten próg, organizator musi odprowadzić 10% podatku dochodowego.
Streaming turnieju – co z prawami do transmisji?
Jeśli turniej jest transmitowany (np. Twitch, YouTube), organizator powinien:
Sprawdzić, czy właściciel gry nie zakazuje transmisji turniejów bez zgody,
Upewnić się, że używa legalnej muzyki (prawo autorskie do soundtracków może podlegać blokadzie DMCA),
Określić, kto ma prawa do transmisji – organizator czy uczestnicy.
Podsumowanie
Możesz organizować turniej, ale jeśli jest komercyjny, sprawdź wymagania licencyjne.
Unikaj elementów losowych, aby turniej nie podlegał pod prawo hazardowe.
Nagrody powyżej 200 zł wymagają odprowadzenia podatku.
Streaming turnieju powinien uwzględniać prawa autorskie do gry i muzyki.
Planujesz turniej? Zadbaj o regulamin, legalność gry i podatki.
Organizacja turnieju gamingowego (e-sportowego) wiąże się z pewnymi obostrzeniami prawnymi, szczególnie jeśli dotyczy nagród pieniężnych, praw autorskich do gier oraz przepisów podatkowych. Należy rozważyć przepisy dotyczące prawa autorskiego, regulacji e-sportowych, przepisów hazardowych oraz ochrony danych osobowych.
Czy organizacja turnieju e-sportowego jest legalna?
Tak, ale trzeba uwzględnić:
Licencje na gry – Organizatorzy muszą upewnić się, że mają prawo do używania danej gry w turnieju (niektóre firmy wymagają zgody).
Nagrody pieniężne w kontekście prawa hazardowego – Jeśli wynik turnieju zależy wyłącznie od umiejętności, nie jest to hazard.
Podatki od nagród – W Polsce nagrody powyżej 2000 zł podlegają 10% podatkowi dochodowemu.
Ochrona danych osobowych (RODO) – Dotyczy rejestracji graczy i przetwarzania ich danych.
Regulamin turnieju – Musi jasno określać zasady udziału i przyznawania nagród.
Turniej e-sportowy a hazard
W Polsce gry losowe (loterie, zakłady bukmacherskie) wymagają zgody Ministerstwa Finansów. Turniej nie jest formą hazardu, jeśli:
Zwycięstwo zależy od umiejętności graczy, a nie przypadku.
Organizator nie pobiera wpisowego lub wpisowe nie jest przeznaczane na pulę nagród.
Jeśli wynik zależy od losowania lub opłata wpisowa przeznaczona jest na nagrody → może być uznane za hazard.
Wpisowe i nagrody – jak to wygląda prawnie?
Bezpłatne turnieje – brak problemów prawnych.
Turnieje z wpisowym – mogą być uznane za grę hazardową, jeśli wpisowe finansuje nagrody.
Nagrody w gotówce lub sprzęcie – nagrody powyżej 2000 zł wymagają zapłaty 10% podatku.
Rozwiązanie: Jeśli turniej ma wpisowe, ale nagrody są sponsorowane, a nie finansowane z opłat uczestników, nie podlega pod ustawę hazardową.
Licencje na gry – czy można organizować turniej bez zgody twórców?
Niektóre gry wymagają zgody wydawcy (np. FIFA, Call of Duty).
Gry typu open-source lub z licencją e-sportową często pozwalają na organizację turniejów bez dodatkowej zgody.
Wielkie turnieje często współpracują z wydawcami gier (np. Riot Games w przypadku LoL-a).
Inne kwestie prawne
RODO – Jeśli zbierasz dane uczestników, musisz mieć zgodę na ich przetwarzanie. Prawa do transmisji – Streamowanie turnieju może wymagać zgody na użycie muzyki i elementów gry. Zasady fair play – Organizator może odpowiadać za oszustwa (np. używanie cheatów, konta smurf).
Podsumowanie
Turnieje e-sportowe są legalne, ale trzeba uważać na prawo hazardowe i licencje do gier.
Wpisowe nie może finansować nagród, jeśli chcesz uniknąć problemów z hazardem.
Podatek od nagród – 10% przy wartości powyżej 2000 zł.
RODO, prawa autorskie i transmisje – organizator musi przestrzegać przepisów.
Jak najlepiej zorganizować turniej? Pod względem obowiązujących przepisów prawa optymalnym rozwiązaniem (aby uniknąć wątpliwości i problemów) jest zorganizowanie bezpłatnego turnieju lub sponsorowanej rozgrywki.
VPN (Virtual Private Network) to narzędzie, które szyfruje połączenie internetowe i ukrywa adres IP użytkownika. W większości krajów VPN jest legalny, ale jego użycie może podlegać pewnym ograniczeniom.
Czy korzystanie z VPN jest legalne?
W większości krajów (np. UE, USA, Polska) VPN jest legalny, jeśli nie służy do nielegalnych działań. W niektórych krajach VPN jest zakazany lub kontrolowany, np.:
Chiny – dostępne są tylko rządowe VPN-y.
Rosja – blokada niezatwierdzonych VPN-ów.
Iran, Korea Północna – korzystanie z VPN może grozić karą.
ZEA, Oman – VPN nielegalny dla osób prywatnych, firmy mogą używać zatwierdzonych usług.
Kiedy używanie VPN może być nielegalne?
Jeśli VPN służy do łamania prawa, np.:
Omijania blokad regionalnych w serwisach VOD (np. Netflix, BBC iPlayer),
Działalności cyberprzestępczej (hacking, oszustwa),
Handlu narkotykami, nielegalnym streamingiem, dark web.
Podsumowanie: VPN to legalne narzędzie ochrony prywatności, ale jego nielegalne użycie podlega karze, podobnie jak inne technologie (np. samochód może służyć do legalnej jazdy lub do ucieczki z miejsca przestępstwa).
VPN a RODO (w Unii Europejskiej)
W UE VPN jest zgodny z RODO, jeśli chroni dane użytkownika i nie narusza praw innych osób. Firmy oferujące VPN muszą informować o przetwarzaniu danych użytkowników.
Uwaga! Niektóre bezpłatne VPN-y mogą gromadzić i sprzedawać dane użytkowników, dlatego wybieraj zweryfikowane usługi.
Czy VPN chroni przed ściganiem prawnym?
Nie daje pełnej anonimowości – dostawcy VPN mogą przechowywać logi i współpracować z organami ścigania.
Prawo krajowe nadal obowiązuje – jeśli złamiesz prawo, VPN nie uchroni cię przed konsekwencjami.
Podsumowanie
VPN jest legalny w większości krajów, ale może być blokowany w autorytarnych państwach.
Nielegalne działania z użyciem VPN nadal podlegają karze.
W UE VPN działa zgodnie z RODO, ale warto wybierać zaufanych dostawców.
Nie zapewnia pełnej anonimowości, jeśli serwer VPN przechowuje logi.
Najlepsze zastosowanie VPN? Ochrona prywatności, bezpieczne korzystanie z Wi-Fi, omijanie cenzury.
Organizowanie loterii lub konkursu w Internecie wiąże się z różnymi wymogami prawnymi, które zależą od formy akcji promocyjnej. W Polsce kluczowe znaczenie mają przepisy dotyczące gier losowych oraz prawa konsumenckiego.
1. Loteria a konkurs – jaka jest różnica?
Loteria – zawiera element losowości (np. wygrana zależy od przypadku, losowania). W Polsce loterie są uznawane za grę hazardową i wymagają zezwolenia. Konkurs – opiera się na umiejętnościach uczestników, np. odpowiedzi na pytanie, kreatywnej pracy. Nie podlega przepisom o grach hazardowych.
2. Loteria – co na to prawo?
Jeśli w akcji występuje losowość, organizujesz loterię, a to oznacza:
Wymóg uzyskania zezwolenia z Urzędu Celno-Skarbowego (opłata 10% wartości nagród),
Regulamin zatwierdzony przez organy państwowe,
Podatek od wygranych (płaci organizator, jeśli nagroda przekracza 2280 zł),
Obowiązek nadzoru nad losowaniem (np. obecność komisji).
Brak zezwolenia = nielegalny hazard → kara finansowa lub odpowiedzialność karna (art. 107 Kodeksu karnego skarbowego).
3. Konkurs – łatwiejsza forma promocji
Nie wymaga zgody urzędów,
Warunki udziału muszą być jasno określone w regulaminie,
Wynik powinien zależeć od oceny jurorów, a nie losowania,
Można pobierać opłaty za udział, ale trzeba to dobrze uzasadnić.
4. O czym pamiętać organizując konkurs/loterię w Internecie?
Regulamin – musi zawierać m.in. zasady uczestnictwa, kryteria oceny, dane organizatora, sposób wyłaniania zwycięzców, terminy.
RODO – zbieranie danych uczestników wymaga polityki prywatności i zgód na przetwarzanie danych.
Prawo konsumenckie – konkurs nie może wprowadzać w błąd (np. o wartości nagród).
Podatek od nagród – jeśli nagroda przekracza 2280 zł, organizator płaci 10% podatku.
Zakaz ukrytych loterii – jeśli konkurs zawiera element losowości, może zostać uznany za loterię i wymagać zezwolenia.
5. Jak legalnie zrobić loterię bez zezwolenia?
Alternatywa: Konkurs zamiast loterii – uczestnicy powinni wykazać się umiejętnościami, np. odpowiedzią na pytanie, zdjęciem, filmem.
Loteria promocyjna – można przeprowadzić ją legalnie, ale trzeba uzyskać zgodę i dopełnić formalności.
Podsumowanie
Konkurs (oparty na umiejętnościach) jest łatwiejszy do przeprowadzenia i nie wymaga zezwolenia.
Loteria (losowość) podlega ścisłym regulacjom – bez zezwolenia jest nielegalna.
Regulamin, RODO i podatki to kluczowe kwestie organizacyjne.
Najprostsze rozwiązanie? Zorganizuj konkurs zamiast loterii!
Nielegalne – W Polsce zgodnie z art. 267 Kodeksu karnego, nieuprawnione uzyskanie dostępu do rozmowy (np. nagranie kogoś bez jego wiedzy) jest przestępstwem i grozi za to do 2 lat więzienia.
2) Nagrywanie własnych rozmów
Legalne – Możesz nagrywać rozmowy, w których sam uczestniczysz, nawet jeśli druga strona o tym nie wie. Możesz to potem wykorzystać np. w sądzie.
3) Podsłuchiwanie przez służby (np. policję, ABW)
Legalne, ale tylko za zgodą sądu – służby mogą stosować kontrolę operacyjną (np. podsłuch telefoniczny), ale muszą mieć na to zgodę sądu lub prokuratora.
4) Podsłuchiwanie pracowników przez pracodawcę
Tylko w określonych warunkach – Pracodawca może monitorować rozmowy pracowników, ale musi ich o tym poinformować (np. w regulaminie pracy). Podsłuch w ukryciu jest nielegalny.
5) Podsłuch w domu (np. ukryty dyktafon w pokoju dziecka, partnera)
Nielegalne, jeśli ingeruje w prywatność – podsłuchiwanie partnera lub dorosłego dziecka bez jego zgody może być uznane za naruszenie prawa do prywatności. W przypadku małoletniego dziecka jest to bardziej skomplikowane – rodzice mają prawo do nadzoru, ale nie powinni nadużywać kontroli.
Konsekwencje nielegalnego podsłuchu
Odpowiedzialność karna – grzywna, kara ograniczenia wolności lub nawet pozbawienia wolności.
Odpowiedzialność cywilna – osoba podsłuchiwana może domagać się odszkodowania za naruszenie dóbr osobistych.
Podsumowanie
Podsłuchiwanie cudzych rozmów bez zgody uczestników jest zwykle nielegalne, ale jeśli sam bierzesz udział w rozmowie, możesz ją nagrać. Określone wyjątki dotyczą służb i pracodawców, ale muszą działać zgodnie z prawem.
Tak, kraje mogą zakazać lub ograniczyć rozwój zaawansowanej sztucznej inteligencji, ale decyzje te zależą od wielu czynników, w tym od wewnętrznych polityk, bezpieczeństwa narodowego, przepisów prawnych oraz międzynarodowych zobowiązań. Takie decyzje mogą być podejmowane na poziomie krajowym, regionalnym lub globalnym, a ich zakres może się różnić w zależności od kraju i jego priorytetów. Oto kilka kluczowych kwestii dotyczących tego tematu:
Zakazy i ograniczenia krajowe
Kraje mają prawo do ustanawiania własnych przepisów i ograniczeń dotyczących technologii AI, w tym zakazów rozwoju lub wprowadzenia ograniczeń w zależności od percepcji ryzyka. Oto kilka przykładów:
Zakazy ze względów etycznych i bezpieczeństwa: Jeśli technologia AI jest uznawana za zbyt ryzykowną lub szkodliwą (np. wykorzystywanie AI do masowego nadzoru, kontrolowania opinii publicznej, rozwoju autonomicznych broni), rządy mogą wprowadzić zakazy lub ograniczenia na jej rozwój. Przykładem może być zakaz używania AI w pewnych obszarach, takich jak autonomiczne bronie lub wykorzystywanie AI do manipulacji informacjami.
Zakaz stosowania AI w konkretnej dziedzinie: Na poziomie krajowym, mogą być wprowadzone zakazy dotyczące stwarzania deepfake’ów, autonomicznych pojazdów, czy innych systemów, które mogłyby stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Ograniczenia dla firm technologicznych: Niektóre kraje mogą ograniczyć lub zabronić firmom technologicznym opracowywania zaawansowanych systemów AI, które mogą zagrozić stabilności gospodarczej, bezpieczeństwu narodowemu lub nawet suwerenności technologicznej.
Przykład:
Chiny wprowadziły przepisy ograniczające rozwój AI w kontekście rozpoznawania twarzy i nadzoru. Są też w trakcie opracowywania regulacji, które mogą obejmować zakazy na rozwój niektórych technologii w zależności od ich wpływu na społeczeństwo.
Wymogi związane z bezpieczeństwem narodowym
Zaawansowana sztuczna inteligencja może mieć kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa narodowego. Technologie AI mogą być używane w wojskowych systemach autonomicznych, cyberbezpieczeństwie, wywiadzie i innych obszarach, które są bezpośrednio związane z bezpieczeństwem kraju. W związku z tym, państwa mogą:
Ograniczać dostęp do zaawansowanych technologii AI dla obcych firm lub rządów, aby uniknąć obawy przed szpiegostwem przemysłowym, cyberatakami lub manipulacją.
Tworzyć narodowe inicjatywy badawcze: Kraje mogą skierować finansowanie i zasoby na rozwój krajowych technologii AI, aby zmniejszyć zależność od zagranicznych dostawców, co może wiązać się z kontrolą nad rozwojem tej technologii.
Przykład:
USA i Chiny wprowadziły ograniczenia w dostępie do technologii AI, w tym zakaz sprzedaży niektórych technologii przez amerykańskie firmy chińskim przedsiębiorstwom (np. Huawei) ze względu na obawy o bezpieczeństwo narodowe.
Regulacje międzynarodowe
Mimo że kraje mają prawo do wprowadzania zakazów lub ograniczeń dotyczących rozwoju AI, są one również zobowiązane do przestrzegania międzynarodowych norm i porozumień, które mogą wpłynąć na te decyzje. Międzynarodowe organizacje, takie jak ONZ, OECD, czy UE, pracują nad stworzeniem standardów etycznych i prawnych regulacji dla AI, które mogą wytyczać ramy, w których poszczególne kraje mogą wprowadzać ograniczenia.
Regulacje Unii Europejskiej: W ramach AI Act, Unia Europejska pracuje nad ujednoliceniem regulacji dotyczących AI, a kraje członkowskie będą zobowiązane do przestrzegania wspólnych zasad, co może ograniczać możliwość wprowadzania zakazów w pojedynczych krajach. Przepisy te mogą również wpłynąć na międzynarodowe standardy, które będą kształtować globalny rozwój AI.
Globalne rozmowy na temat regulacji AI: Organizacje międzynarodowe, jak OECD, prowadzą dyskusje na temat globalnych standardów etycznych i bezpieczeństwa AI, co może wpływać na to, jakie ograniczenia mogą być wprowadzane na poziomie narodowym.
Możliwość wprowadzenia zakazów przez organizacje technologiczne
W praktyce niektóre kraje mogą mieć mniej formalne, ale równie wpływowe mechanizmy zakazujące rozwoju AI. Przykładami mogą być brak finansowania dla określonych projektów AI, restrykcje eksportowe technologii AI do innych krajów, czy naciski na duże organizacje technologiczne, by te wstrzymały prace nad określonymi technologiami.
Przyszłość i wyzwania związane z regulowaniem AI
Zarówno zakazy, jak i ograniczenia w zakresie AI, mogą prowadzić do wyzwań dla innowacji. W miarę jak AI staje się coraz bardziej wszechobecna w wielu branżach, kraje muszą znaleźć równowagę pomiędzy rozwojem technologicznym a ochroną prywatności, etyki i bezpieczeństwa. Przyszłe międzynarodowe porozumienia i regulacje będą miały kluczowe znaczenie w kształtowaniu sposobu, w jaki poszczególne kraje będą podchodzić do tego tematu.
Kraje mogą wprowadzać zakazy lub ograniczenia w zakresie rozwoju zaawansowanej AI, ale takie decyzje są często uzależnione od kwestii etycznych, bezpieczeństwa narodowego, oraz międzynarodowych regulacji. Każdy kraj ma prawo do ochrony swoich interesów, jednak równocześnie istnieje potrzeba globalnego podejścia do regulacji AI, aby zminimalizować ryzyko nadużyć i zapewnić zrównoważony rozwój tej technologii.
Cyberlaw by Judyta 