Autor: Judyta Kasperkiewicz

Dziecięce kanały na YouTube i TikToku rosną szybciej niż profile wielu dorosłych twórców. Małoletni influencerzy mają milionowe zasięgi, kontrakty z największymi markami i przychody, o których rówieśnicy mogą tylko marzyć.

Fenomen? Zdecydowanie. Ale też pole minowe prawne i etyczne.

Najważniejsze wyzwania:

• Status prawny dziecka-influencera – praca? działalność artystyczna? a może coś zupełnie nowego, czego przepisy jeszcze nie obejmują?
• Brak regulacji czasu i warunków pracy online – podczas gdy dzieci-aktorzy czy modele mają ochronę z prawa pracy, influencerzy nie mają żadnych limitów godzin ani formalnej kontroli.
• Dochody małoletnich – we Francji część zarobków trafia na zabezpieczone konto dziecka. W Polsce? Brak analogicznych regulacji – a to oznacza, że zarobki często są w praktyce zarządzane przez dorosłych.
• Ochrona dóbr osobistych i prywatności – wizerunek i dane dziecka stają się narzędziem komercyjnym. A małoletni nie zawsze są w stanie świadomie ocenić konsekwencje takiej ekspozycji.

Skala zjawiska rośnie

Branża marketingu influencerskiego coraz częściej korzysta z dziecięcych kanałów i rodzinnych profili. Autentyczność i naturalność treści tworzonych przez dzieci czynią je bardzo atrakcyjnym narzędziem promocji. Ale cena może być wysoka: komercjalizacja dzieciństwa, utrata prywatności, przedwczesne „zatrudnianie” dziecka w cyfrowej gospodarce.

Polskie prawo nie nadąża

Brakuje specjalnej kategorii „dziecięcego influencerstwa”. Luka sprawia, że dziecko nie jest w pełni chronione – ani jak pracownik, ani jak artysta. Unijne regulacje (RODO, DSA) skupiają się na danych i reklamie targetowanej, ale systemowej ochrony małoletnich twórców brak.

Dlatego dyskusja o dzieciach-influencerach nie może kończyć się na fascynacji popularnością. To debata o odpowiedzialności: rodziców, marek, agencji i samych platform. Bo zgodnie z prawem (i zdrowym rozsądkiem) dobro dziecka zawsze powinno być nadrzędne.

Czy Polska potrzebuje „ustawy o dzieciach-influencerach”? To pytanie, które staje się coraz mniej retoryczne.

📌 Stan prawny: 30 września 2025 r.

Dzieci coraz wcześniej wchodzą w świat cyfrowy – pierwsze urządzenia mobilne dostają już w szkole podstawowej, a nierzadko jeszcze wcześniej korzystają z tabletów czy aplikacji edukacyjnych. Od tego momentu stają się użytkownikami systemów, które nie tylko dostarczają rozrywki czy wiedzy, ale przede wszystkim gromadzą dane, profilują i podsuwają treści dopasowane do ich zachowań. Algorytmy zarządzające platformami społecznościowymi, serwisami streamingowymi czy grami online są projektowane tak, by maksymalnie przyciągać uwagę i utrzymywać dziecko jak najdłużej przed ekranem.

To, co dawniej było klasyczną reklamą w telewizji czy czasopiśmie, dziś przybiera subtelniejsze i trudniejsze do rozpoznania formy – od spersonalizowanych komunikatów w social mediach po lokowanie produktu w filmach tworzonych przez dziecięcych influencerów.

Najważniejsze zagrożenia związane z algorytmami i reklamą targetowaną wobec dzieci to:

• profilowanie – zbieranie i analiza ogromnych ilości danych (kliknięcia, oglądane treści, czas spędzony na stronie),
• bańki informacyjne – zawężanie horyzontu dziecka do treści zgodnych z jego wcześniejszymi wyborami,
• dark patterns – manipulacyjne rozwiązania interfejsu, które zachęcają do wydawania pieniędzy lub ujawniania większej ilości danych,
• reklama ukryta – lokowanie produktów w treściach rozrywkowych, zwłaszcza w filmikach influencerów,
• uzależnienia cyfrowe – mechanizmy nagrody i kary stosowane w grach i mediach społecznościowych, które oddziałują na system dopaminowy dziecka.

Skala problemu jest ogromna. Z badań EU Kids Online wynika, że większość dzieci w wieku 9–16 lat codziennie korzysta z internetu, a algorytmy śledzą ich aktywność w czasie rzeczywistym. W efekcie małoletni stają się celem precyzyjnych kampanii reklamowych, mimo formalnych zakazów. Coraz częściej zgłaszane są też przypadki zaburzeń związanych z obrazem ciała, obniżeniem samooceny czy problemami z koncentracją, które mają związek z algorytmicznym kształtowaniem treści.

Wymiar prawny jest tutaj kluczowy.

• RODO zakazuje profilowania dzieci w celach marketingowych bez zgody rodziców, choć w praktyce przepisy te bywają nagminnie obchodzone.
• Dyrektywa o usługach cyfrowych (DSA) wprowadza zakaz reklamy targetowanej wobec małoletnich, co stanowi krok w stronę zwiększenia ich ochrony.
• Ochrona konsumenta małoletniego wymaga jednak dostosowania przepisów do realiów gospodarki cyfrowej, gdzie reklama jest nierzadko ukryta i trudno rozpoznawalna.

Wskazówki dla rodziców i wychowawców można streścić w kilku zasadach:

• monitoruj aktywność dziecka w sieci i rozmawiaj o mechanizmach działania reklam,
• ucz krytycznego myślenia – tłumacz różnicę między treścią rozrywkową a reklamową,
• korzystaj z narzędzi kontroli rodzicielskiej i ustawień prywatności,
• wspieraj dziecko w rozwijaniu zainteresowań poza ekranem, aby ograniczyć wpływ algorytmicznych „baniek”.

Rodzice nie powinni jedynie ostrzegać przed zagrożeniami – równie istotne jest budowanie świadomości, że dziecko ma prawo do prywatności, do ochrony przed manipulacją komercyjną i do samodzielnego kształtowania swojej tożsamości cyfrowej. Rolą dorosłych jest wprowadzanie młodych w świat internetu w taki sposób, by nie stali się wyłącznie obiektem działań algorytmów i reklam, ale świadomymi użytkownikami zdolnymi do krytycznej refleksji.

Stan prawny na dzień: 25 września 2025 roku

Zdjęcie: pixabay.com

Sharenting (inaczej parenting) jako zjawisko społeczne, które w ostatnich latach stało się niemal normą w rodzicielstwie. Rodzice od pierwszych chwil życia dziecka, a często jeszcze przed jego narodzinami, dokumentują i publikują jego wizerunek w internecie. To, co dawniej trafiało do rodzinnych albumów, dziś krąży w mediach społecznościowych, na blogach czy forach. Publikacje rodziców wynikają zazwyczaj z pozytywnych intencji – chęci dzielenia się radością, utrzymywania kontaktu czy szukania wsparcia – ale mogą prowadzić do długofalowych zagrożeń.

Najważniejsze ryzyka sharentingu to:

• trwałość cyfrowych treści – internet nie zapomina, a usunięcie zdjęć jest w praktyce niemożliwe,
• utrata kontroli nad wizerunkiem – treści mogą być kopiowane, przetwarzane, wykorzystywane do tworzenia memów lub w celach przestępczych,
• „cyfrowe porwania” (baby role play), polegające na przywłaszczaniu wizerunku dziecka i nadawaniu mu fikcyjnej tożsamości,
• narażenie dziecka na cyberprzemoc, hejt i ośmieszanie,
• ograniczenie prawa dziecka do samodzielnego budowania swojej tożsamości w przyszłości,
• marketingowe wykorzystanie danych dzieci do profilowania konsumenckiego.

Skala zjawiska jest ogromna. W Polsce około 40% rodziców publikuje zdjęcia i filmy swoich dzieci, średnio 72 fotografie i 24 nagrania rocznie. Co ciekawe, aż 23% dzieci ma swój „cyfrowy ślad” jeszcze przed narodzinami – w formie zdjęć USG. Z badań wynika też, że większość nastolatków nie akceptuje tego, iż ich wizerunek trafia do internetu bez pytania o zgodę.

Należy mocno akcentować wymiar prawny sharentingu. Wizerunek dziecka jest dobrem osobistym chronionym przez prawo, a rodzice, choć formalnie mogą wyrażać zgodę na jego publikację, muszą zawsze działać w interesie i dla dobra dziecka. Nieodpowiedzialne udostępnianie materiałów narusza ten obowiązek.

Nastolatki budują swój wizerunek online poprzez zdjęcia, komentarze, treści na profilach społecznościowych, często nie zdając sobie sprawy, że każdy wpis staje się elementem ich cyfrowego śladu. Widać tu typowe zagrożenia: oversharing, sexting, brak refleksji nad konsekwencjami publikowanych treści. To rodzi ryzyko nie tylko cyberprzemocy, ale również realnych strat w przyszłości – od utraty szans edukacyjnych po zablokowanie możliwości kariery zawodowej, gdyż rekruterzy coraz częściej sprawdzają profile kandydatów w sieci.

Wskazówki dla rodziców można streścić w kilku zasadach:

• Zastanów się przed każdą publikacją – czy nie narusza prywatności i godności dziecka,
• Unikaj zdjęć intymnych i kompromitujących,
• Korzystaj z ustawień prywatności, ograniczając dostęp do zdjęć,
• Pytaj dziecko o zgodę, nawet jeśli jest małe – ucząc je tym samym prawa do decydowania o własnym wizerunku,
• Wspieraj nastolatka w świadomym korzystaniu z sieci: ucz odróżniania treści prywatnych od publicznych, wyjaśniaj znaczenie ochrony danych, zachęcaj do budowania pozytywnego obrazu poprzez pasje i osiągnięcia.

Rolą rodziców jest bycie wzorcem – to, jak sami zarządzają swoją obecnością online, jest najlepszą lekcją dla dziecka.

Warto nie tylko ostrzegać przed zagrożeniami sharentingu, ale także warto pokazać, że dzieci mają prawo do prywatności, do ochrony swojego wizerunku i do samodzielnego budowania tożsamości cyfrowej. Rolą rodziców jest wprowadzenie ich w świat mediów społecznościowych w taki sposób, by z jednej strony nie pozbawiać ich możliwości korzystania z zasobów i kontaktów online, a z drugiej – zapewnić im bezpieczeństwo i ochronę na przyszłość.

Stan prawny na dzień: 23 września 2025 roku

Zdjęcie: pixabay.com

W gospodarce cyfrowej spory o prawa do domen stają się coraz częstsze. Wystarczy, że nazwa domeny jest podobna do zarejestrowanego znaku towarowego, nazwy przedsiębiorstwa lub nazwiska osoby fizycznej, aby otrzymać wezwanie do zaprzestania używania domeny (cease and desist letter), a nawet stanąć przed sądem lub arbitrażem.

Jak działać w takiej sytuacji, aby nie narazić się na poważne konsekwencje finansowe i wizerunkowe?

Otrzymałem wezwanie – co robić?

A. Zweryfikuj podstawę roszczenia

Po otrzymaniu pisma sprawdź:

• Czy istnieje zarejestrowany znak towarowy lub inny tytuł prawny, na który powołuje się wzywający?
• Czy domena jest identyczna lub podobna do tego oznaczenia?
• Czy sposób używania domeny (np. działalność komercyjna) może wprowadzać odbiorców w błąd co do związku z właścicielem znaku?

Przykład: jeśli prowadzisz sklep pod domeną „nike-outlet.pl”, ryzyko uznania naruszenia praw Nike jest bardzo wysokie.

B. Nie ignoruj pisma – reaguj profesjonalnie

• Nie milcz – brak odpowiedzi może zostać uznany za przyznanie racji lub przyspieszyć pozew.
• Skonsultuj się z prawnikiem – ocena powinna obejmować zarówno nazwę domeny, jak i sposób jej użycia.
• Zabezpiecz dowody – zrób zrzuty ekranu strony, historii WHOIS, korespondencji i dat rejestracji domeny.

Jakie są możliwe linie obrony?

Nie każde użycie cudzej nazwy w domenie jest naruszeniem. Możesz powołać się na:

• Brak kolizji branżowej – jeśli prowadzisz działalność w innej dziedzinie niż właściciel znaku (np. „Apollo” dla transportu vs. marka audio).
• Charakter opisowy lub generyczny – domena zawiera słowo powszechne (np. „apple” dla owoców, a nie Apple Inc.).
• Wcześniejsze legalne użycie – tzw. prior legitimate interest, jeśli korzystałeś z domeny przed rejestracją znaku towarowego przez drugą stronę.
• Brak złej wiary przy rejestracji – brak zamiaru podszywania się, odsprzedaży lub wprowadzenia w błąd odbiorców.

W procedurach arbitrażowych (UDRP, PIIT) dobra lub zła wiara to kluczowy element oceny sporu.

Czy można rejestrować domeny zawierające znane marki?

Zasadniczo nie, jeśli prowadzi to do naruszenia praw ochronnych na znak towarowy lub do wprowadzenia konsumentów w błąd. Rejestracja takiej domeny może stanowić:

• Naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy (art. 296 Prawa własności przemysłowej).
• Czyn nieuczciwej konkurencji (art. 3 i 10 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji).
• Podszywanie się pod inną osobę lub firmę (art. 190a § 2 k.k., jeśli działanie ma na celu wyrządzenie szkody).

Wyjątki:

• Użycie informacyjne lub jako parodia (np. strona krytyczna „kritika-nike.pl”).
• Strona fanów lub blog niekomercyjny (o ile nie wprowadza w błąd i jest oznaczona jako niezależna).
• Zgoda właściciela znaku – np. licencja, współpraca partnerska.

Jakie sankcje grożą za naruszenie cudzych praw?

• Postępowanie arbitrażowe – przed WIPO (UDRP) lub Sądem Polubownym przy PIIT (dla domen .pl), często kończące się odebraniem domeny i przekazaniem jej właścicielowi znaku.
• Postępowanie cywilne – możliwe roszczenia:
  • zaniechanie naruszeń,
  • usunięcie skutków (np. wyrejestrowanie domeny),
  • odszkodowanie lub wydanie uzyskanych korzyści.
• Postępowanie karne – w przypadkach podszywania się, phishingu lub oszustw (art. 286, 287, 190a k.k.).

Jak reagować krok po kroku?

1. Sprawdź tytuł prawny roszczeń (znak towarowy, nazwa przedsiębiorstwa, dobra osobiste).
2. Zabezpiecz dowody (zrzuty ekranu, rejestr WHOIS, historia domeny).
3. Skonsultuj się z prawnikiem i przygotuj strategię obrony.
4. Odpowiedz formalnie na wezwanie – wskaż argumenty obrony lub zaproponuj rozwiązanie polubowne.
5. Przygotuj się na spór arbitrażowy lub sądowy – w razie braku ugody.

Podsumowanie

Oskarżenie o naruszenie praw do domeny to sytuacja, w której liczy się czas reakcji i profesjonalne podejście. Ignorowanie pisma może prowadzić do utraty domeny, wysokich kosztów postępowania i szkody wizerunkowej.
Najlepszą obroną jest weryfikacja podstaw roszczenia, szybkie zabezpieczenie dowodów i konsultacja prawna.

Stan prawny na dzień: 16 września 2025 roku

Domena internetowa – jako dobro niematerialne o funkcji identyfikacyjnej i marketingowej – stanowi często kluczowy składnik aktywów przedsiębiorcy. Jej utrata, przejęcie lub bezprawne wykorzystanie przez osoby trzecie może prowadzić do poważnych konsekwencji biznesowych i prawnych. Skuteczna ochrona domeny wymaga połączenia środków technicznych, organizacyjnych i prawnych.

Środki prewencyjne – jak zabezpieczyć domenę?

A. Rejestracja domeny na właściwy podmiot

• Domenę należy rejestrować na podmiot faktycznie uprawniony do jej zarządzania – np. spółkę kapitałową lub przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą.
• Unikaj rejestracji na osoby fizyczne (pracowników, partnerów, agencje marketingowe), aby zapobiec potencjalnym sporom własnościowym w razie zakończenia współpracy.

B. Włączenie usług ochronnych oferowanych przez rejestratora

• WHOIS Privacy / ID Protection – ukrywa dane abonenta w publicznej bazie WHOIS, utrudniając atakującym identyfikację właściciela domeny i ograniczając ryzyko phishingu.
• Registry Lock / Domain Lock – techniczna blokada uniemożliwiająca nieautoryzowane zmiany konfiguracji DNS lub transfer domeny; jej zdjęcie wymaga dodatkowej autoryzacji (2FA, kod PIN, kontakt telefoniczny).
• Dwuskładnikowe uwierzytelnianie (2FA) – obowiązkowe zabezpieczenie konta rejestratora; znacznie redukuje ryzyko przejęcia konta i manipulacji danymi domeny.

C. Zabezpieczenia prawne

• Rejestracja znaku towarowego – jeśli nazwa domeny ma charakter odróżniający, można ją chronić jako znak towarowy (art. 120 i nast. Prawa własności przemysłowej). Pozwala to skuteczniej dochodzić roszczeń w przypadku cybersquattingu.
• Monitoring podobnych nazw domen – pozwala szybko reagować na rejestracje wariantów domen (np. literówki, inne rozszerzenia) stosowane w ramach typosquattingu. Usługi monitoringu oferują zarówno rejestratorzy, jak i firmy specjalizujące się w ochronie marek.

Przedłużanie rejestracji domeny – jak uniknąć jej utraty?

Rejestracja domeny ma charakter czasowy – najczęściej na okres 12 miesięcy z możliwością odnowienia. Brak opłaty za przedłużenie jest jedną z najczęstszych przyczyn przejęcia domeny przez osoby trzecie.

Procedura wygaszenia i karencji

• Rejestrator (np. NASK, OVH, GoDaddy) informuje abonenta o zbliżającym się terminie wygaśnięcia domeny – zazwyczaj przez e-mail powiązany z kontem.
• Brak opłaty powoduje przejście domeny w stan wygaszenia (redemption period), który trwa zwykle:
  • dla domen .pl – do 30 dni,
  • dla domen globalnych (.com, .net) – ok. 30–45 dni (w zależności od rejestru).
• W tym okresie domenę można odzyskać poprzez opłacenie dodatkowej opłaty reaktywacyjnej (często wyższej niż standardowe przedłużenie).
• Po upływie okresu wygaszenia domena trafia ponownie do puli wolnych nazw i może zostać natychmiast przejęta przez inne podmioty – często przez firmy zajmujące się wtórnym obrotem domenami (drop catching).

Rekomendacje praktyczne – jak działać skutecznie?

Obszar ochrony i zalecane działania

Podsumowanie – jak skutecznie chronić domenę przed przejęciem?

• Dbaj o aktualność danych kontaktowych – nieaktualny e-mail może oznaczać brak powiadomienia o wygaśnięciu i utratę domeny.
• Traktuj konto rejestratora jak konto bankowe – wdrażaj silne hasła, 2FA i blokady transferu.
• Automatyzuj odnowienia – ustaw automatyczne przedłużenia i monitoruj daty wygaśnięcia.
• Łącz ochronę prawną z techniczną – rejestracja znaku towarowego + usługi bezpieczeństwa rejestratora to standard odporności na rok 2025.

Stan prawny na dzień: 11 września 2025 roku

Domena internetowa to nie tylko adres w sieci – to kluczowy element identyfikacji, reputacji i działalności gospodarczej. Jej nieuprawnione lub bezprawne wykorzystanie (np. do phishingu, oszustw, spamu czy naruszania praw autorskich) może poważnie zagrozić zarówno wizerunkowi, jak i bezpieczeństwu finansowemu firmy lub osoby prywatnej. W takich sytuacjach kluczowe jest szybkie działanie, które łączy kroki techniczne i prawne.

Nielegalne użycie domeny – phishing, spam, podszywanie się

Typowe formy nadużyć

• Rozsyłanie spamu lub wiadomości phishingowych (np. podszywanie się pod bank lub instytucję publiczną).
• Tworzenie fałszywych stron w celu wyłudzania danych osobowych lub finansowych.
• Rozpowszechnianie złośliwego oprogramowania (malware).
• Podszywanie się pod firmę lub osobę fizyczną (tzw. spoofing, brand abuse).

Kroki do podjęcia natychmiast

A. Zweryfikuj status domeny

• Sprawdź w panelu rejestratora oraz bazie WHOIS, czy nadal jesteś abonentem domeny.
• Przeanalizuj konfigurację DNS – czy rekordy (A, MX, CNAME) nie zostały zmienione lub przekierowane na inny serwer.
• Sprawdź certyfikat SSL i historię zmian DNS (możesz użyć narzędzi typu SecurityTrails, DNSlytics).

B. Zabezpiecz dostęp i odzyskaj kontrolę

• Jeśli nadal jesteś abonentem, natychmiast zmień hasła i włącz uwierzytelnianie dwuskładnikowe (2FA).
• Skontaktuj się z rejestratorem domeny i zażądaj zablokowania transferu (tzw. registry lock).
• Jeśli doszło do zmiany danych abonenta bez Twojej zgody – złóż reklamację do rejestratora i zawiadom organy ścigania (art. 267 i 287 k.k.).

C. Zgłoś nadużycie właściwym instytucjom

• Rejestratorowi domeny – naruszenie warunków umowy lub regulaminu (np. phishing, spam).
• CERT Polska – jeśli incydent ma charakter cyberprzestępczy.
• Hostingodawcy – jeśli treści nielegalne są hostowane pod Twoją domeną (art. 14 ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną).
• Policji lub prokuraturze – przy podszywaniu się lub wyłudzeniach (art. 190a § 2 k.k.).

2. Naruszenia praw autorskich i własności intelektualnej

Najczęstsze przypadki

• Publikowanie skopiowanych artykułów, zdjęć, muzyki czy filmów bez zgody autora.
• Hostowanie plików pirackich, torrentów, warezów.
• Podszywanie się pod twórcę, markę lub firmę (np. fałszywe portfolio lub sklep internetowy).

Jak reagować?

A. Zabezpiecz dowody naruszenia

Sporządź zrzuty ekranu, pobierz kod źródłowy strony, zapisz nagłówki wiadomości e-mail. Skorzystaj z narzędzi archiwizujących, np. Wayback Machine lub dedykowanych usług do rejestracji dowodów online.

B. Zgłoś naruszenie podmiotom odpowiedzialnym

Rejestratorowi i hostingodawcy wyślij formalne wezwanie do usunięcia treści (w USA: DMCA takedown notice, w Polsce – procedura notice & takedown). Jeśli hosting działa w oparciu o ustawę o świadczeniu usług drogą elektroniczną, podmiot ten musi niezwłocznie zareagować na wiarygodne zgłoszenie.

C. Dochodź swoich praw cywilnie

Na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji możesz żądać:

• usunięcia treści i zaniechania dalszych naruszeń,
• zadośćuczynienia pieniężnego lub odszkodowania,
• przeniesienia praw do domeny, jeśli narusza oznaczenie przedsiębiorstwa lub zarejestrowany znak towarowy.

3. Działania prewencyjne i zabezpieczenia

• Aktywuj DNSSEC i registry lock – chronią przed nieautoryzowaną zmianą konfiguracji DNS i przejęciem domeny.
• Monitoruj certyfikaty SSL i rekordy DNS – szybkie wykrycie zmian pozwala zareagować zanim dojdzie do nadużycia.
• Rejestruj znaki towarowe – silna podstawa prawna w sporach domenowych i arbitrażach (WIPO, PIIT).
• Zabezpiecz warianty domen (różne rozszerzenia, popularne literówki) – ogranicza ryzyko cybersquattingu.

Podsumowanie – pierwsze trzy kroki przy wykryciu nadużycia

1. Zabezpiecz dowody (zrzuty ekranu, logi DNS, kopie treści).
2. Skontaktuj się z rejestratorem i hostingiem – zgłoś naruszenie i zablokuj transfer.
3. Rozważ działania prawne – zawiadom CERT, policję lub skieruj sprawę do arbitrażu/sądu.

Szybka reakcja zwiększa szanse na odzyskanie kontroli nad domeną i minimalizuje straty wizerunkowe oraz finansowe.

Stan prawny na dzień: 9 września 2025 roku

Zarządzanie domeną internetową to nie tylko jej rejestracja i odnawianie. W praktyce mogą wystąpić sytuacje, w których domena zostaje zablokowana przez rejestratora albo zarejestrowana przez osobę trzecią (często w ramach tzw. cybersquattingu). Obie sytuacje rodzą istotne skutki prawne i wymagają szybkiej, przemyślanej reakcji.

Domena została zablokowana przez rejestratora – co robić?

A. Możliwe przyczyny blokady

1. Brak opłaty za odnowienie domeny – najczęstsza przyczyna blokady. Domeny przechodzą wówczas w okres wygaszenia (redemption period), po którym mogą zostać przejęte przez innego użytkownika.
2. Zgłoszenie naruszenia prawa – np. naruszenie znaku towarowego (art. 296 PWP), dóbr osobistych (art. 23–24 k.c.) lub czynów nieuczciwej konkurencji (art. 3 i 10 u.z.n.k.).
3. Naruszenie regulaminu rejestratora – np. użycie domeny do phishingu, spamu, hostingu treści nielegalnych.
4. Spór prawny lub decyzja organu – np. postępowanie arbitrażowe UDRP (dla domen globalnych) lub decyzja Sądu Polubownego ds. Domen Internetowych (dla domen .pl).

B. Jak odzyskać domenę?

• Ureguluj zaległości – jeśli powodem jest brak opłaty, domenę można przywrócić w okresie wygaszenia (dla domen .pl zazwyczaj 30 dni).
• Złóż wyjaśnienie do rejestratora – w przypadku błędu lub wątpliwości dotyczących zgłoszenia naruszenia możliwe jest odblokowanie po weryfikacji.
• Podjęcie działań prawnych:
  • odwołanie się od decyzji w ramach procedury arbitrażowej lub przed sądem,
  • przedstawienie dowodów legalnego użycia domeny i braku złej wiary,
  • wnioskowanie o zabezpieczenie roszczeń (art. 730 k.p.c.), co pozwala zablokować transfer domeny na czas sporu.

Domena została zarejestrowana przez osobę trzecią – jak ją odzyskać?

Sytuacja ta dotyczy tzw. cybersquattingu – rejestracji domen z cudzymi nazwami, znakami towarowymi lub nazwiskami w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (np. odsprzedaży) lub szantażu.

A. Kiedy można odzyskać domenę?

Jeśli domena:

• zawiera Twoją nazwę firmy, znak towarowy lub nazwisko,
• została zarejestrowana w złej wierze (brak faktycznego użycia, oferta sprzedaży, podszywanie się),
• narusza przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (art. 3 i 10 u.z.n.k.),
• narusza dobra osobiste (art. 23–24 k.c.).

B. Ścieżki dochodzenia praw

1. Postępowanie arbitrażowe

• Domeny globalne (.com, .net, .org) – procedura UDRP (Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy) przed WIPO.
• Domeny .pl – Sąd Polubowny ds. Domen Internetowych przy PIIT.
• Domeny .eu – procedura ADR prowadzona przez Czech Arbitration Court.

Zalety: szybkość (ok. 2–4 miesięcy), niższy koszt niż postępowanie sądowe, skuteczność w przypadku oczywistych naruszeń.

2. Postępowanie sądowe

• Pozew o zakaz używania domeny, jej przeniesienie oraz odszkodowanie.
• Podstawy roszczeń: naruszenie znaku towarowego, czyn nieuczciwej konkurencji, naruszenie dóbr osobistych.
• Możliwość zabezpieczenia – blokada transferu domeny na czas procesu.

3. Negocjacje i działania polubowne

• Wezwanie do zaprzestania naruszeń (cease and desist letter).
• Niekiedy wykupienie domeny od osoby trzeciej jest szybsze i mniej kosztowne niż spór sądowy.

Domena zajęta, ale nieaktywna – co możesz zrobić?

• Sprawdź właściciela – w bazie WHOIS (choć dane osobowe są często ukryte z uwagi na RODO).
• Zbadaj użycie domeny – czy prowadzi do aktywnej strony czy jest „zaparkowana”?
• Rozważ alternatywy – rejestracja innych rozszerzeń (.eu, .com.pl, .co) lub wariantów nazwy.
• Zastrzeż znak towarowy – daje silniejszą podstawę prawną do walki z cybersquattingiem.
• Monitoruj wygaśnięcie domeny – wiele nieopłaconych domen trafia ponownie do puli wolnych nazw.

Podsumowanie – rekomendowane działania

Domeny internetowe mają wartość majątkową i są kluczowe dla tożsamości marki w sieci. Dlatego w razie blokady lub przejęcia przez osobę trzecią najważniejsze jest szybkie ustalenie przyczyny i natychmiastowe podjęcie działań – zarówno technicznych (kontakt z rejestratorem), jak i prawnych (arbitraż, sąd, zabezpieczenie roszczeń).

Stan prawny na dzień: 4 września 2025 roku

Domena internetowa nie jest „rzeczą” w rozumieniu Kodeksu cywilnego – nie można więc mówić o jej klasycznej sprzedaży jak w przypadku samochodu czy nieruchomości. Prawa do domeny mają charakter obligacyjny – wynikają z umowy rejestracyjnej zawartej z rejestratorem (np. NASK, OVH, GoDaddy). Oznacza to, że można je przenosić na inny podmiot na zasadach cesji (art. 509 i nast. k.c.). W obrocie potocznym mówimy o „sprzedaży” domeny, ale w sensie prawnym jest to przeniesienie praw z umowy rejestracyjnej.

1. Czy można sprzedać domenę internetową?

Tak – domena może być przedmiotem obrotu cywilnoprawnego.

Domeny internetowe są dobrem niematerialnym o wartości majątkowej. Mogą być sprzedawane, darowane, dziedziczone lub wnoszone jako wkład niepieniężny (aport) do spółki. W praktyce stanowią ważny element majątku cyfrowego przedsiębiorstwa lub osoby fizycznej.

Co faktycznie jest sprzedawane?

• Nie sprzedajesz „samej domeny”, lecz prawo do jej utrzymywania i korzystania – czyli przenosisz prawa i obowiązki wynikające z umowy z rejestratorem.
• Obejmuje to w szczególności:
  • cesję umowy rejestracyjnej,
  • przeniesienie konta domenowego (panelu zarządzania),
  • faktyczne i formalne przekazanie kontroli administracyjnej.

2. Jakie formalności są wymagane przy sprzedaży domeny?

Procedura zbycia lub przekazania domeny składa się zazwyczaj z trzech etapów:

A. Umowa cywilnoprawna między stronami

Choć wielu rejestratorów nie wymaga przedstawienia umowy, jej sporządzenie jest wskazane ze względów dowodowych, podatkowych i bezpieczeństwa.

Umowa sprzedaży (lub darowizny) domeny powinna zawierać:

• dane stron (osób fizycznych lub firm),
• pełną nazwę domeny,
• cenę (jeśli sprzedaż odpłatna),
• oświadczenie sprzedającego o prawie do dysponowania domeną i braku sporów,
• zobowiązanie do dokonania transferu,
• zgodę na przeniesienie danych abonenta,
• klauzule dotyczące odpowiedzialności za naruszenie cudzych praw (np. znaków towarowych).

B. Procedura cesji domeny u rejestratora

Każdy rejestrator posiada własny tryb transferu domeny:

• dla domen .pl operatorem rejestru jest NASK – cesja następuje poprzez formularz dostępny u partnera rejestracyjnego;
• dla domen globalnych (.com, .net, .org) transfer opiera się na kodzie AuthInfo oraz zatwierdzeniu przez dotychczasowego i nowego abonenta.

Najczęściej wymagane są:

• dane nowego abonenta (osoba lub firma),
• akceptacja regulaminu rejestratora przez nabywcę,
• autoryzacja transferu przez dotychczasowego abonenta (e-mail, podpis elektroniczny, kod AuthInfo),
• w niektórych przypadkach – dostarczenie formularza papierowego lub dokumentów tożsamości.

C. Aspekty podatkowe

• Osoby fizyczne – sprzedaż domeny stanowi przychód z praw majątkowych (art. 18 ustawy o PIT); opodatkowaniu podlega według skali lub ryczałtu.
• Przedsiębiorcy – sprzedaż stanowi przychód z działalności gospodarczej; podlega VAT (jeśli sprzedawca jest płatnikiem) i ewidencji księgowej.
• Darowizny – mogą podlegać podatkowi od spadków i darowizn (zależnie od stopnia pokrewieństwa).

3. Czy można przekazać domenę bez sprzedaży?

Tak – możliwe jest nieodpłatne przeniesienie praw do domeny, np.:

• darowizna (np. na rzecz fundacji, członka rodziny),
• przeniesienie wewnątrz grupy kapitałowej (np. z osoby fizycznej na spółkę z o.o.),
• podział majątku wspólników po rozwiązaniu spółki,
• dziedziczenie – domena jako prawo majątkowe wchodzi do masy spadkowej (art. 922 k.c.).

We wszystkich tych przypadkach konieczne jest przeprowadzenie formalnego transferu u rejestratora, nawet jeśli nie dochodzi do odpłatnej transakcji.

Wskazówki praktyczne i bezpieczeństwo transakcji

Jak zabezpieczyć się przed oszustwem?

• Nie przekazuj kodu AuthInfo ani danych logowania przed podpisaniem umowy i otrzymaniem zapłaty.
• Przy transakcjach wysokiej wartości korzystaj z usług escrow (np. escrow.com, Sedo, Aftermarket) – pośrednik przechowuje środki do czasu potwierdzenia transferu.
• W umowie uwzględnij klauzule gwarantujące terminowe wykonanie transferu i możliwość odstąpienia w razie niewywiązania się strony.

Kwestie formalne po przeniesieniu domeny

• Zaktualizuj dane WHOIS oraz dane kontaktowe u rejestratora.
• Jeśli domena kieruje na działający serwis – zaktualizuj politykę prywatności, regulamin sklepu/usług oraz dane administratora danych osobowych.
• Upewnij się, że domena nie jest objęta toczącym się sporem arbitrażowym (PIIT, WIPO).

Podsumowanie – sprzedaż lub przekazanie domeny w 5 krokach

1. Przygotuj umowę sprzedaży lub darowizny – z określeniem ceny, stron i danych domeny.
2. Zainicjuj procedurę cesji u rejestratora – zgłoś zmianę abonenta zgodnie z regulaminem operatora.
3. Nowy abonent akceptuje regulamin i podaje dane – proces odbywa się online lub przez formularz.
4. Autoryzuj transfer – za pomocą kodu AuthInfo, e-maila lub podpisu elektronicznego.
5. Zgłoś transakcję do urzędu skarbowego (jeśli odpłatna) i uaktualnij dane kontaktowe oraz dokumenty serwisu.

Domena internetowa to kluczowy element majątku cyfrowego – jej sprzedaż lub przekazanie wymaga zarówno poprawnych formalności technicznych, jak i zabezpieczeń prawnych oraz podatkowych. Świadome przeprowadzenie procesu minimalizuje ryzyko sporów i zapewnia pełną ochronę interesów stron.

Stan prawny na dzień: 2 września 2025 roku

Rejestracja i użytkowanie domeny internetowej nie odbywa się w próżni prawnej. Choć brak jest jednolitej ustawy „o domenach internetowych”, korzystanie z domen oraz prowadzenie strony WWW podlega licznym regulacjom prawnym – zarówno o charakterze publicznoprawnym (ochrona konsumentów, ochrona danych osobowych), jak i cywilnoprawnym (znaki towarowe, umowy rejestracyjne, dobra osobiste).

Czy rejestracja domeny podlega przepisom prawa?

Tak – w kilku płaszczyznach:

Regulaminy operatorów DNS

• Podstawowe zasady rejestracji domen wynikają z regulaminów operatorów i rejestrów:
  • NASK dla domen .pl,
  • ICANN dla domen globalnych (.com, .org, .net),
  • EURid dla domen .eu.
    Regulaminy te określają m.in. kto może być abonentem, jakie dane należy podać, w jakich sytuacjach domena może zostać utracona (np. brak opłaty, naruszenie regulaminu).

Prawo cywilne i własność intelektualna

• Rejestracja domeny nie może naruszać cudzych praw, w szczególności:
  • znaków towarowych (ustawa – Prawo własności przemysłowej),
  • nazw przedsiębiorstw (art. 43² k.c.),
  • dóbr osobistych (art. 23–24 k.c., np. nazwisko, pseudonim, reputacja).
• Naruszenie może skutkować roszczeniami cywilnymi, w tym o zaniechanie, usunięcie skutków naruszenia, odszkodowanie lub wydanie korzyści.

Ochrona danych osobowych (RODO)

• Dane abonenta domeny, jeśli stanowią dane osobowe, muszą być przetwarzane zgodnie z RODO – zarówno przez rejestratora, jak i ewentualnie publikowane w bazie WHOIS.
• Po wejściu w życie RODO dane osób fizycznych rejestrujących domeny nie są już publicznie dostępne, co zwiększa ochronę prywatności, ale utrudnia np. dochodzenie roszczeń.

Czy muszę dostosować stronę WWW do przepisów o ochronie konsumentów i prywatności?

Jeżeli pod zarejestrowaną domeną prowadzisz stronę internetową – w szczególności sklep online, platformę usługową, blog z formularzem kontaktowym lub newsletter – podlegasz licznym obowiązkom wynikającym z prawa UE i prawa polskiego.

A. RODO i przepisy o ochronie danych osobowych

Jako administrator danych osobowych masz obowiązki, jeśli:

• zbierasz dane poprzez formularze (kontakt, zamówienia, newslettery),
• stosujesz technologie śledzące (cookies, Google Analytics),
• prowadzisz bazę klientów lub subskrybentów.

Musisz m.in.:

• wdrożyć politykę prywatności zgodną z art. 13 i 14 RODO,
• informować o celach przetwarzania danych i podstawie prawnej,
• uzyskiwać zgody na pliki cookies i podobne technologie zgodnie z dyrektywą ePrivacy,
• zapewniać realizację praw użytkowników (dostęp, sprostowanie, usunięcie, sprzeciw).

B. Ustawa o prawach konsumenta i ustawa o świadczeniu usług drogą elektroniczną

Jeżeli prowadzisz działalność handlową lub usługową online:

• musisz mieć regulamin świadczenia usług (art. 8 uśude),
• zapewnić prawo odstąpienia od umowy (14 dni) i procedurę reklamacyjną,
• informować o danych przedsiębiorcy, warunkach zakupu, cenach i promocjach,
• zachować transparentność mechanizmów subskrypcji i płatności.

Brak tych elementów może skutkować sankcjami ze strony UOKiK oraz odpowiedzialnością cywilną wobec konsumentów.

C. Przechowywanie i archiwizacja danych

• Obowiązki wynikają także z innych ustaw, np.:
  • ustawy o rachunkowości i przepisów podatkowych (przechowywanie danych sprzedażowych),
  • ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy (AML) dla niektórych sektorów, np. fintech.

Czy przepisy różnią się w zależności od kraju rejestracji domeny?

Tak – zasady dotyczące danych osobowych, odpowiedzialności za treści i wymogów rejestracyjnych różnią się między jurysdykcjami:

• Domena .pl – podlega regulaminowi NASK oraz prawu polskiemu i RODO.
• Domena .eu – zarządzana przez EURid, zgodnie z przepisami UE.
• Domeny narodowe spoza UE (.us, .ca, .cn, .ru) – mogą mieć ograniczenia terytorialne (np. wymóg obywatelstwa lub siedziby).
• Domeny globalne (.com, .net, .org) – nadzorowane przez ICANN; spory rozstrzygane w procedurze UDRP prowadzonej przez WIPO (opartej na zasadach złej wiary rejestracji i używania domeny).

Podsumowanie – najważniejsze obowiązki abonenta domeny i właściciela strony WWW

Domena internetowa to nie tylko adres w sieci – to dobro niematerialne o wartości majątkowej, wymagające zarówno zabezpieczeń technicznych, jak i świadomego przestrzegania przepisów prawa. Prawidłowe zarządzanie domeną i stroną internetową to dziś element odpowiedzialności prawnej przedsiębiorcy oraz podstawowy standard cyberbezpieczeństwa.

Stan prawny na dzień: 28 sierpnia 2025 roku