Autor: Judyta Kasperkiewicz

Jestem adwokatką, blogerką i podróżniczką. Prowadzę dwa blogi prawnicze: "Angielskie Prawo dla Polaków" (od 2014 roku) oraz "Cyberlaw by Judyta" – blog o cyberprzestępczości, prawie własności intelektualnej i prawie nowych technologii. Udzielam porad prawnych w ramach prowadzonej przeze mnie kancelarii EPOQUE Kancelaria Adwokacka. Obsługuję klientów zarówno w kraju, jak i za granicą. Kontakt: judyta.kasperkiewicz@adwokatura.pl. Specjalizuję się w prawie i nowych technologiach, zarówno w aspekcie zawodowym, jak i naukowym. Główne obszary moich zainteresowań to: 1) prawo karne i cyberprzestępczość (przestępczość karnogospodarcza i karnoskarbowa, oszustwa komputerowe, phishing, hacking, ransomware, cyberstalking, cyberbullying, przestępstwa kryptowalutowe i inne), 2) prawo nowych technologii (e-commerce, startupy, FinTech, RegTech, 3) prawo własności intelektualnej (znaki towarowe, wzory przemysłowe, doradztwo dla branży kreatywnej, w tym oferującej odzież, perfumy i biżuterię)
Prawo cyberbezpieczeństwa | Cybersecurity Law

CYBERODPORNI(3/10): Powszechny obowiązek obrony jako obowiązek obywateli i przedsiębiorców

Judyta Kasperkiewicz

Powszechny obowiązek obrony – kontynuacja i redefinicja

Zasadniczym punktem wyjścia pozostaje utrwalona w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (art. 85 ust. 1) norma, zgodnie z którą każdy obywatel RP zobowiązany jest do obrony Ojczyzny. Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny nie znosi tej zasady, lecz nadaje jej nową, bardziej funkcjonalną i wielowymiarową formę.

Współczesne rozumienie obowiązku obrony wykracza poza klasyczny model czynnej służby wojskowej. Zgodnie z nowym podejściem, udział obywatela w systemie bezpieczeństwa narodowego może przybrać różne formy: od zaangażowania w działania logistyczne, techniczne, medyczne, aż po wsparcie w obszarze cyberbezpieczeństwa czy utrzymania infrastruktury krytycznej. Ustawa wprowadza mechanizmy pozwalające na identyfikację i wykorzystanie kompetencji cywilnych – zarówno osób fizycznych, jak i przedsiębiorstw – w sytuacjach zagrożenia lub mobilizacji.

Przedsiębiorstwa cywilne jako element struktury obronnej państwa

W warunkach mobilizacji, stanu wojennego lub innego zagrożenia bezpieczeństwa narodowego, określone podmioty gospodarcze – zwłaszcza działające w sektorach strategicznych (transport, energetyka, IT, logistyka, budownictwo, medycyna) – mogą zostać włączone do systemu obronnego państwa.

Obowiązki te mogą przybrać następujące formy:

  • świadczeń rzeczowych, tj. obowiązku nieodpłatnego lub odpłatnego udostępnienia środków transportu, sprzętu technicznego, nieruchomości czy innej infrastruktury,
  • uczestnictwa w planach operacyjnych obronnych, w tym opracowania procedur awaryjnych i gotowości operacyjnej na wypadek zagrożenia,
  • mobilizacji pracowników oraz organizacji systemów dyżurowych, gotowości technicznej lub wsparcia specjalistycznego,
  • organizowania szkoleń z zakresu reagowania kryzysowego dla personelu.

W założeniu jest to mechanizm strategicznej synergii pomiędzy państwem a sektorem prywatnym. W praktyce jednak rodzi to potencjalne napięcia – dotyczące kosztów, odpowiedzialności oraz możliwych zakłóceń w bieżącej działalności gospodarczej.

Świadczenia osobiste i rzeczowe – mechanizm prawny i praktyka

a) Świadczenia rzeczowe

Świadczenia rzeczowe polegają na obowiązku udostępnienia określonych składników majątkowych (np. pojazdów, maszyn, budynków, infrastruktury technicznej) na potrzeby obronne państwa. Obowiązek ten jest nakładany w drodze decyzji administracyjnej, która określa przedmiot, zakres, termin i warunki realizacji świadczenia. Mimo że decyzja może zostać zaskarżona do sądu administracyjnego, nie wstrzymuje to obowiązku jej wykonania.

b) Świadczenia osobiste

Dotyczą zobowiązania osoby fizycznej do osobistego wykonania usług na rzecz państwa w ramach przygotowań obronnych – mogą to być m.in. kierowcy, tłumacze, medycy, technicy, a także osoby posiadające specjalistyczne kwalifikacje. Co istotne, świadczenia te mogą obejmować również osoby niebędące w rezerwie wojskowej oraz cudzoziemców stale przebywających na terytorium RP.

Oba rodzaje świadczeń są ograniczone czasowo (co do zasady – do 6 miesięcy) i przewidują możliwość przyznania odpowiednich rekompensat. Decyzje administracyjne nakładające obowiązek świadczenia osobistego lub rzeczowego są natychmiast wykonalne, lecz przysługuje od nich odwołanie do organu wyższego stopnia, a następnie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W praktyce orzeczniczej sądy administracyjne oceniają m.in. legalność trybu powołania, proporcjonalność obowiązku oraz zgodność z zasadą równości obywateli wobec prawa.

Udział w systemie obronnym państwa obejmuje nie tylko sektor prywatny, ale również jednostki samorządu terytorialnego, uczelnie, instytucje kultury, organizacje społeczne oraz kościoły i związki wyznaniowe. Obowiązki tych podmiotów wynikają z planów obronnych województw oraz lokalnych planów zarządzania kryzysowego i mogą obejmować m.in. udostępnienie obiektów, wsparcie informacyjne, logistyczne czy psychologiczne dla ludności.

Zgodnie z danymi udostępnianymi przez urzędy wojewódzkie, w latach 2020–2024 wydano kilka tysięcy decyzji o świadczeniach rzeczowych i osobistych, głównie w związku z ćwiczeniami wojskowymi, pandemią COVID-19 oraz sytuacją kryzysową na wschodniej granicy państwa.

Nowoczesne narzędzia egzekucji obowiązków obronnych

Ustawa przewiduje instrumenty systemowe pozwalające na skuteczne zarządzanie potencjałem obronnym społeczeństwa i gospodarki:

  • Rejestr zasobów mobilizacyjnych – obejmujący zarówno mienie, jak i umiejętności przydatne w sytuacjach kryzysowych, prowadzony przez organy administracji,
  • plany operacyjne firm, których prowadzenie może zostać nałożone na przedsiębiorstwa istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa narodowego – celem jest zapewnienie ich gotowości do działania w warunkach kryzysowych lub wojennych.

Ustawa dostrzega również konieczność włączenia podmiotów prywatnych i obywateli w bezpieczeństwo informacyjne oraz cybernetyczne. Przedsiębiorstwa z sektora ICT mogą zostać objęte obowiązkiem utrzymania ciągłości działania, wsparcia systemów łączności wojskowej, a także przekazania informacji technicznych w sytuacjach awaryjnych. Obywatele mogą zostać powołani do służby w strukturach Wojsk Obrony Cyberprzestrzeni lub do udziału w działaniach informacyjnych państwa.

Społeczne i prawne aspekty wdrażania obowiązków obronnych

a) Korzyści systemowe

  • Zwiększenie odporności państwa poprzez wykorzystanie rzeczywistych zasobów materialnych i osobowych.
  • Możliwość szybkiego i elastycznego reagowania na zagrożenia asymetryczne (np. cyberataki, destabilizacja infrastruktury).
  • Wzmocnienie współpracy między sektorem publicznym a prywatnym w sferze bezpieczeństwa.

b) Zagrożenia i kontrowersje

  • Ryzyko nadmiernej ingerencji państwa w autonomię działalności gospodarczej.
  • Niejednoznaczność kryteriów kwalifikowania firm do systemu świadczeń.
  • Potencjalne konflikty pomiędzy zasadą dobrowolności współpracy a formalnym obowiązkiem świadczeń publicznoprawnych, zwłaszcza w kontekście prawa własności.

Podsumowanie

Ustawa o obronie Ojczyzny wprowadza zaktualizowaną koncepcję udziału społeczeństwa i gospodarki w systemie obronnym państwa. Odchodzi od wyłącznie militarnego modelu bezpieczeństwa na rzecz zintegrowanego systemu odporności, w którym zasoby cywilne – zarówno osobowe, jak i materialne – traktowane są jako komponent rezerw strategicznych.

Obowiązki obronne obywateli i firm nie są już wyłącznie symbolicznym obowiązkiem konstytucyjnym, lecz stają się elementem realnej strategii bezpieczeństwa państwa w XXI wieku.

Stan prawny na dzień: 22 lipca 2025 roku

Prawo cyberbezpieczeństwa | Cybersecurity Law

CYBERODPORNI (2/10): Konstytucyjne ograniczenia i obowiązki obywatela w czasie wojny

Judyta Kasperkiewicz

W dobie rosnących napięć międzynarodowych, destabilizacji cyberbezpieczeństwa oraz realnych zagrożeń infrastruktury krytycznej, konieczne jest przypomnienie, że funkcjonowanie państwa w sytuacjach nadzwyczajnych nie opiera się wyłącznie na działaniach organów publicznych.

Istotną rolę odgrywa także aktywność obywateli – zarówno w sensie prawnym, jak i organizacyjnym. Obowiązki mogą zostać nałożone na obywateli w stanie wojennym, wyjątkowym oraz w razie wystąpienia zagrożeń o charakterze niemilitarnym, w tym cyberataków i katastrof technicznych.

Obowiązek lojalności wobec Rzeczypospolitej Polskiej

Podstawowy obowiązek obywatela wynika z art. 82 Konstytucji RP, który stanowi, że obowiązkiem każdego obywatela polskiego jest wierność Rzeczypospolitej Polskiej oraz troska o dobro wspólne. W praktyce przekłada się to na konieczność podporządkowania się decyzjom legalnych organów władzy publicznej, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych. Obywatel ma obowiązek nie utrudniać działań obronnych, ratowniczych ani porządkowych – niezależnie od tego, czy są one prowadzone przez służby cywilne czy wojskowe. W skrajnych przypadkach naruszenie tej powinności może prowadzić do odpowiedzialności karnej, w tym z tytułu utrudniania działań służb lub publicznego nawoływania do nieposłuszeństwa (art. 224–256 Kodeksu karnego).

Świadczenia osobiste – obowiązek pracy na rzecz państwa

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2022 roku o obronie Ojczyzny, obywatel może zostać zobowiązany do wykonania tzw. świadczenia osobistego, czyli osobistego udziału w działaniach mających na celu obronę państwa lub zabezpieczenie porządku publicznego. Może to obejmować m.in.:

  • pracę w punkcie medycznym,
  • kierowanie ruchem,
  • udział w akcjach ratunkowych,
  • wsparcie logistyczne.

Obowiązek ten dotyczy zarówno kobiet, jak i mężczyzn, i może zostać nałożony decyzją właściwego organu administracji publicznej (np. wójta, burmistrza, prezydenta miasta, wojewody).

Świadczenia te mogą być wymagane także w czasie pokoju – w ramach przygotowań do potencjalnego zagrożenia. Co istotne, odmowa wykonania świadczenia osobistego może skutkować karą grzywny, ograniczenia wolności albo nawet pozbawienia wolności do lat 3, jeżeli działanie obywatela zostanie zakwalifikowane jako celowe uchylanie się od obowiązku w sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa państwa.

Świadczenia rzeczowe – udostępnienie mienia prywatnego

Równolegle do obowiązku świadczeń osobistych, obywatel może zostać zobowiązany do wykonania świadczenia rzeczowego, tj. czasowego udostępnienia określonych składników majątkowych na potrzeby państwa. Dotyczy to przede wszystkim:

  • pojazdów,
  • lokali,
  • maszyn,
  • sprzętu specjalistycznego,
  • innych środków trwałych, które mogą być wykorzystane do działań obronnych, ratowniczych lub logistycznych.

Obowiązek ten również nakładany jest w drodze decyzji administracyjnej, której nadany może być rygor natychmiastowej wykonalności.

W przypadku poniesienia szkody lub zużycia mienia, obywatelowi przysługuje roszczenie odszkodowawcze wobec Skarbu Państwa, zgodnie z zasadami ogólnymi odpowiedzialności odszkodowawczej administracji publicznej. W praktyce oznacza to konieczność zgłoszenia roszczenia w trybie administracyjnym lub cywilnym, przy czym należy wykazać zarówno fakt poniesienia szkody, jak i jej bezpośredni związek z nałożonym obowiązkiem.

Obowiązek wykonywania poleceń władz publicznych

W czasie trwania stanu nadzwyczajnego, obywatel może zostać zobowiązany do wykonania poleceń władz publicznych, wydanych w związku z sytuacją kryzysową. Tego rodzaju polecenia mogą mieć formę decyzji indywidualnych lub aktów stosowania prawa skierowanych do grupy adresatów, np.:

  • nakaz ewakuacji,
  • zakaz opuszczania miejsca zamieszkania,
  • obowiązek noszenia identyfikatora,
  • kontrola przemieszczania się.

Podstawą prawną do wydania takich poleceń są przepisy m.in. ustawy o zarządzaniu kryzysowym, ustawy o stanie klęski żywiołowej oraz ustawy o obronie Ojczyzny.

Odmowa wykonania polecenia wydanego przez uprawniony organ, zwłaszcza w warunkach formalnie ogłoszonego stanu nadzwyczajnego, może skutkować odpowiedzialnością karną lub administracyjną. Warto zauważyć, że zgodnie z art. 233 ust. 3 Konstytucji RP, możliwe jest także czasowe ograniczenie prawa do sądu w zakresie zaskarżania niektórych decyzji, o ile wynika to z ustawowego katalogu wyjątków.

Odpowiedzialność karna i cywilna w razie niewykonania obowiązków

Nieprzestrzeganie obowiązków obywatelskich w czasie stanu nadzwyczajnego może skutkować różnymi formami odpowiedzialności. Oprócz wspomnianych sankcji administracyjnych i karnych, obywatel może ponosić także odpowiedzialność cywilną wobec Skarbu Państwa – np. w przypadku wyrządzenia szkody w wyniku celowego działania sprzecznego z prawem lub odmowy udostępnienia mienia w trybie świadczenia rzeczowego. Warto również podkreślić, że niektóre zachowania np.:

  • dezinformacja,
  • nawoływanie do nieposłuszeństwa,
  • utrudnianie działań ratunkowych) – mogą być kwalifikowane jako przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu publicznemu, podlegające surowym karom.

Praktyczne aspekty przygotowania – co warto wiedzieć jako obywatel

Z perspektywy praktycznej, każdy obywatel powinien – niezależnie od aktualnej sytuacji politycznej – znać podstawowe obowiązki wynikające z przepisów o stanach nadzwyczajnych oraz przygotować się na ich ewentualne zastosowanie. Warto posiadać:

  • aktualne dokumenty tożsamości,
  • kopie ważnych dokumentów w wersji papierowej (na wypadek awarii infrastruktury cyfrowej),
  • dostęp do informacji o procedurach lokalnych (np. miejsce zgłoszenia się do świadczeń),
  • znajomość sposobów komunikacji z lokalnymi organami.

Wiedza ta – choć może wydawać się teoretyczna – może mieć decydujące znaczenie w sytuacji realnego zagrożenia.

Podsumowanie

Wbrew potocznemu przekonaniu, że stany nadzwyczajne dotyczą wyłącznie działań państwa, prawo przewiduje istotne obowiązki również po stronie obywateli. Wykonywanie tych obowiązków – zgodnie z literą prawa, w duchu konstytucyjnej lojalności – stanowi nie tylko przejaw odpowiedzialności obywatelskiej, ale też narzędzie ochrony interesu publicznego. Świadomy obywatel to nie ten, który oczekuje, że państwo go ochroni, ale ten, który wie, jak działać w ramach prawa, by przetrwać w sytuacji kryzysowej bez naruszenia fundamentów porządku konstytucyjnego.

Stan prawny na dzień: 17 lipca 2025 roku

Prawo cyberbezpieczeństwa | Cybersecurity Law

CYBERODPORNI (1/10): Reżimy nadzwyczajne wobec cyberwojny

Judyta Kasperkiewicz

Konflikt zbrojny i działania hybrydowe w kontekście prawnym

Wojna we współczesnym ujęciu prawnym przestała być wyłącznie zjawiskiem o charakterze kinetycznym, tj. polegającym na fizycznym użyciu siły zbrojnej. Coraz częściej mamy do czynienia z konfliktami o charakterze hybrydowym, w których działania militarne są poprzedzane lub wspomagane przez operacje w cyberprzestrzeni, dezinformację i ataki na infrastrukturę krytyczną.

Polskie prawo konstytucyjne i poszczególne ustawy przewidują trzy zasadnicze reżimy prawne w sytuacjach zagrożenia: stan wojenny, stan wyjątkowy oraz stan klęski żywiołowej. Każdy z tych stanów umożliwia czasowe ograniczenie konstytucyjnych praw i wolności obywateli, a także uruchomienie mechanizmów nadzwyczajnych w zakresie zarządzania państwem.

Reżimy nadzwyczajne – przesłanki i skutki prawne

Stan wojenny może zostać wprowadzony wyłącznie w przypadku zewnętrznego zagrożenia państwa, w tym spowodowanego działaniami o charakterze terrorystycznym lub działaniami w cyberprzestrzeni, zbrojnej napaści na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub gdy z umowy międzynarodowej wynika zobowiązanie do wspólnej obrony przeciwko agresji. W takiej sytuacji Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może, na wniosek Rady Ministrów, wprowadzić stan wojenny na części albo na całym terytorium państwa (art. 2 ust. 1 ustawy z 29 sierpnia 2002 roku o stanie wojennym oraz o kompetencjach Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych i zasadach jego podległości konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej).

Stan wyjątkowy dotyczy sytuacji poważnego zagrożenia konstytucyjnego ustroju państwa, bezpieczeństwa obywateli lub porządku publicznego, w tym spowodowanego działaniami o charakterze terrorystycznym lub działaniami w cyberprzestrzeni, które nie może być usunięte poprzez użycie zwykłych środków konstytucyjnych. W takiej sytuacji Rada Ministrów może podjąć uchwałę o skierowaniu do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wniosku o wprowadzenie stanu wyjątkowego (art. 2 ust. 1 ustawy z 21 czerwca 2002 roku o stanie wyjątkowym).

Stan klęski żywiołowej może być wprowadzony dla zapobieżenia skutkom katastrof naturalnych lub awarii technicznych noszących znamiona klęski żywiołowej oraz w celu ich usunięcia (art. 2 ustawy z 18 kwietnia 2002 roku o stanie klęski żywiołowej).

Istotne jest, że każdy z tych stanów określa katalog możliwych ograniczeń praw jednostki oraz wprowadza szczególne obowiązki – np. świadczenia osobiste i rzeczowe na rzecz obrony.

Cyberatak jako nowy paradygmat zagrożenia państwa

Choć polskie ustawodawstwo nie przewiduje jeszcze odrębnego reżimu prawnego dla stanu cyberwojny, rosnąca liczba incydentów o charakterze cyfrowym skłania do analizy, w jakim zakresie istniejące przepisy mogą zostać zastosowane do tego typu zagrożeń. Ustawa o Krajowym Systemie Cyberbezpieczeństwa (KSC), ustawa o obronie Ojczyzny oraz ustawa o zarządzaniu kryzysowym zawierają przepisy umożliwiające reagowanie na zagrożenia w cyberprzestrzeni, w tym dotyczące ochrony infrastruktury krytycznej, zgłaszania incydentów, obowiązków operatorów usług kluczowych oraz kompetencji CSIRT-ów.

W praktyce jednak cyberatak może skutkować – przerwą w dostawie prądu, zablokowaniem usług publicznych, utrudnieniem funkcjonowania systemów bankowych i transportowych, co wymaga odpowiednio skoordynowanej odpowiedzi instytucjonalnej.

Rola Rządowego Centrum Bezpieczeństwa i mechanizmów zarządzania kryzysowego

W sytuacjach zagrożenia, niezależnie od ich charakteru, kluczową rolę pełni Rządowe Centrum Bezpieczeństwa (RCB) – organ odpowiedzialny za koordynację działań w ramach systemu zarządzania kryzysowego. RCB przygotowuje analizy ryzyka, wydaje komunikaty ostrzegawcze (w tym za pośrednictwem systemu SMS), opracowuje procedury reagowania oraz współpracuje z innymi instytucjami publicznymi i operatorami infrastruktury krytycznej. Na mocy ustawy o obronie Ojczyzny, RCB zyskało dodatkowe kompetencje w zakresie planowania obronnego oraz zarządzania zasobami cywilnymi w sytuacjach zagrożenia militarnego i niemilitarnego, co czyni je jednym z filarów systemu bezpieczeństwa państwa.

Konsekwencje dla jednostki – odpowiedzialność, obowiązki, ryzyko

Z perspektywy obywatela skutki wprowadzenia któregokolwiek ze stanów nadzwyczajnych – a także poważnego incydentu – mogą być odczuwalne natychmiastowo i wielowymiarowo. Obejmują one zarówno ograniczenia w sferze prawnej (np. zakaz zgromadzeń, cenzura prewencyjna, obowiązek udostępnienia nieruchomości), jak i w sferze codziennego funkcjonowania (brak dostępu do usług, problemy z łącznością, zakłócenia w łańcuchach dostaw). Wobec wzrastającej częstotliwości ataków na cele cywilne, w tym banki, sieci energetyczne czy placówki ochrony zdrowia, konieczne staje się nie tylko śledzenie zmian legislacyjnych, ale również podejmowanie działań prewencyjnych – zarówno przez obywateli, jak i przedsiębiorców.

Stan prawny na dzień: 15 lipca 2025 roku

Bez kategorii

Co zrobić, jeśli ktoś ukradnie Twoje konto gamingowe lub podszywa się pod Ciebie?

Judyta Kasperkiewicz

Co zrobić, jeśli ktoś ukradnie Twoje konto gamingowe lub podszywa się pod Ciebie?

Jeśli Twoje konto gamingowe zostało zhakowane, skradzione lub ktoś się pod Ciebie podszywa, musisz działać szybko. Oto kroki, które warto podjąć:

1) Natychmiast zabezpiecz swoje konto

  • Zmień hasło – Jeśli masz jeszcze dostęp do konta, natychmiast zmień hasło.
  • Sprawdź e-mail powiązany z kontem – Jeśli ktoś zmienił Twój e-mail, spróbuj go odzyskać przez dostawcę poczty (np. Gmail, Outlook).
  • Włącz dwustopniową weryfikację (2FA) – Jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, dodaj autoryzację SMS-em, aplikacją (np. Google Authenticator) lub kluczem bezpieczeństwa.

2) Skontaktuj się z pomocą techniczną platformy

Jeśli nie masz już dostępu do konta, zgłoś sprawę do supportu.

Gdzie zgłosić kradzież konta?

Co należy ująć w zgłoszeniu?

  • Twój oryginalny e-mail i nazwę użytkownika
  • Dowód zakupu gry/skrzynki/przedmiotów (np. PayPal, karta płatnicza)
  • Ostatnie logowanie (np. godzina, IP, urządzenie)
  • Historia zmian hasła i e-maila (jeśli masz dostęp do e-maila)

Uwaga, niektóre firmy mogą poprosić Cię o dodatkową weryfikację (np. skan dowodu tożsamości lub pytania bezpieczeństwa).

3) Jeśli ktoś podszywa się pod Ciebie (np. na Discordzie, Twitchu, w grze)

  • Zgłoś sprawę do administracji platformy (np. Discord, Steam, Twitch, Instagram).
  • Jeśli oszust prosi znajomych o pieniądze lub hasła, ostrzeż ich jak najszybciej.
  • Zbierz dowody – Screenshoty, linki do profilu oszusta, wiadomości.

4) Jak zapobiegać przyszłym atakom?

Używaj unikalnych, silnych haseł – Nie używaj tego samego hasła na różnych stronach.
Nigdy nie podawaj loginu i hasła nikomu – Nawet osobom podającym się za „admina” czy „support”.
Uważaj na phishing – Nie klikaj podejrzanych linków w e-mailach i wiadomościach.
Korzystaj z menedżera haseł – np. Bitwarden, 1Password, LastPass.

Podsumowując, co zrobić w razie kradzieży konta?

  1. Spróbuj zmienić hasło i odzyskać dostęp.
  2. Włącz dwustopniową weryfikację (2FA).
  3. Zgłoś sprawę do supportu platformy (Steam, Riot, Epic itd.).
  4. Jeśli ktoś podszywa się pod Ciebie, zgłoś go i ostrzeż znajomych.
  5. Na przyszłość: używaj silnych haseł i unikaj phishingu.

Stan na dzień: 10 lipca 2025 roku

Zdjęcie: freepik.com

Bez kategorii

Jak się bronić przed banem w grze komputerowej?

Judyta Kasperkiewicz

Jak się bronić przed banem w grze?

Jeśli zostałeś zbanowany w grze (np. w CS:GO, Valorant, LoL, Fortnite), możesz spróbować się odwołać. Oto kroki, które warto podjąć:

1) Sprawdź powód „bana„

 Jak sprawdzić?

  • W niektórych grach (np. Steam, Riot Games) powód bana pojawi się w komunikacie lub na Twoim profilu.
  • Jeśli ban dotyczy turnieju (np. ESL, FACEIT), sprawdź regulamin i powody blokady.
  • W niektórych przypadkach możesz napisać do supportu gry lub sprawdzić na stronie systemu antycheatowego (np. Valve Anti-Cheat – VAC).

2) Sprawdź, czy „ban” jest uzasadniony

Ban może być uzasadniony – jeśli naruszyłeś regulamin (np. cheaty, toksyczne zachowanie, boosting). W takim przypadku trudno go cofnąć.
Ban może być błędny, gdy system antycheatowy lub moderatorzy mogli zbanować Cię przez pomyłkę.

3) Jak się odwołać od „bana”?

Jeśli uważasz, że „ban” jest niesłuszny:

Zbierz dowody

  • Nagrania z gry (np. replaye, streamy, klipy).
  • Screenshoty z komunikatów w grze.
  • Dane o sprzęcie (czasami systemy antycheatowe mylą legalne programy z cheatami).

Napisz oficjalne odwołanie. Większość platform ma formularze odwoławcze:

Jak napisać odwołanie?

  1. Krótko i rzeczowo – unikaj emocjonalnych argumentów („to niesprawiedliwe!”).
  2. Podaj szczegóły – kiedy ban został nałożony, w jakich okolicznościach.
  3. Załącz dowody – nagrania, screeny, logi systemowe.

Czekaj na odpowiedź
Proces może trwać od kilku dni do kilku tygodni.

4) Co robić, jeśli „ban” jest permanentny?

  • Sprawdź, czy masz prawo do nowego konta – niektóre gry blokują również nowe konta (np. Valorant HWID Ban).
  • Odwołaj się ponownie po pewnym czasie – w niektórych przypadkach bany są okresowe lub mogą zostać złagodzone.
  • Unikaj powtarzania błędów – jeśli dostałeś bana np. za toksyczne zachowanie, nowy ban może być nieodwołalny.

Podsumowując, jak się bronić przed „banem”?

  • Sprawdź powód bana i upewnij się, że to nie błąd.
  • Zbierz dowody – nagrania, screenshoty, logi systemowe.
  • Złóż odwołanie przez oficjalny support gry.
  • Czekaj na odpowiedź i stosuj się do regulaminu.
  • Jeśli ban jest nieodwołalny, sprawdź, czy możesz grać na nowym koncie.

Stan na dzień: 8 lipca 2025 roku

Zdjęcie: freepik.com

Bez kategorii

Czy mogę się bronić przed fałszywymi oskarżeniami o oszustwo w grze?

Judyta Kasperkiewicz

Czy mogę się bronić przed fałszywymi oskarżeniami o oszustwo w grze?

Tak, masz prawo do obrony, jeśli niesłusznie oskarżono Cię o oszustwo w grze (np. korzystanie z cheatów, exploitów czy współpracy z innymi graczami w nieuczciwy sposób). Oto sposoby obrony:

1) Odwołanie się do organizatora turnieju lub platformy

Większość turniejów i platform e-sportowych (np. ESL, FACEIT, Valve, Riot Games) posiada procedury odwoławcze.

Jak się bronić?

  • Zbierz dowody – nagrania z gry, screenshoty, replaye mogą pomóc w udowodnieniu niewinności.
  • Sprawdź regulamin – dowiedz się, czy masz prawo do apelacji i jakie są procedury.
  • Złóż oficjalne odwołanie – opisz sytuację i załącz dowody.

2) Weryfikacja przez administratorów

W turniejach online i ligach (np. ESEA, ESL) istnieje możliwość ręcznej weryfikacji podejrzanych kont. Jeśli jesteś oskarżony:

  • Poproś o dogłębną analizę Twojej rozgrywki przez administratorów.
  • Upewnij się, że Twój sprzęt i oprogramowanie nie zawiera niedozwolonych plików (niektóre programy mogą być błędnie wykrywane jako cheaty).

3) Publiczna obrona – reputacja w społeczność

Jeśli oskarżenia są nagłośnione (np. w mediach społecznościowych, na Discordzie), możesz bronić swojego imienia poprzez:
Publikację dowodów na swoją niewinność (np. pełne nagrania meczu z Twojej perspektywy).
Współpracę ze społecznością – inni gracze, którzy Cię znają, mogą Cię bronić.

Uwaga, publiczna walka z oskarżeniami może czasami pogorszyć sytuację – warto najpierw wykorzystać oficjalne kanały odwoławcze.

4) Ochrona prawna – czy można dochodzić roszczeń?

Jeśli fałszywe oskarżenia powodują realne szkody, np. tracisz kontrakt sponsorski lub zostajesz niesłusznie zbanowany w turnieju o dużą stawkę, możesz rozważyć kroki prawne:

  • Pomówienie i naruszenie dóbr osobistych (art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego) – jeśli ktoś publicznie oskarża Cię bez dowodów, możesz żądać przeprosin i odszkodowania.
  • Nieuczciwa blokada konta – jeśli organizator turnieju lub platforma e-sportowa banuje Cię bez dowodów, możesz dochodzić swoich praw np. poprzez wezwanie do usunięcia naruszenia lub skargę do UOKiK.

Jak się bronić?

  • Odwołaj się do organizatora/platformy i załącz dowody (nagrania, screenshoty).
  • Sprawdź regulamin i skorzystaj z oficjalnej procedury apelacyjnej.
  • Zadbaj o reputację – w razie potrzeby udostępnij swoją perspektywę.
  • Jeśli oskarżenia są poważne, rozważ kroki prawne (pomówienie, nieuczciwe bany).

Stan na dzień: 3 lipca 2025 roku

Zdjęcie: freepik.com

Bez kategorii

Jak opodatkowane są wygrane pieniężne z turniejów gamingowych krajowych i międzynarodowych?

Judyta Kasperkiewicz

Jak opodatkowane są wygrane pieniężne z turniejów gamingowych?

Opodatkowanie wygranych w turniejach e-sportowych zależy od kraju, w którym podlega się opodatkowaniu. Wyróżnia się następujące rodzaje turniejów i zasady opodatkowania w nich udziału:

1.Turnieje krajowe

  • Wygrane pieniężne i nagrody rzeczowe podlegają podatkowi od wygranych (art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy o PIT).
  • Stawka podatku: 10% od wartości nagrody (odliczane przez organizatora turnieju).
  • Jeśli nagroda ma wartość poniżej 2 280 zł, jest zwolniona z podatku.
  • Jeśli wygrana jest uznana za przychód z działalności gospodarczej (np. zawodowy gracz), podlega opodatkowaniu według skali podatkowej lub liniowo (19%).

2. Turnieje online i międzynarodowe – wygrane mogą podlegać innym zasadom (np. podwójnemu opodatkowaniu, w zależności od umów międzynarodowych zawartych przez Polskę).

Czy muszę płacić podatki, jeśli gram w turniejach międzynarodowych?

Tak, ale uzależnione jest to od kilku czynników:

  • Miejsce rezydencji podatkowej – jeśli jesteś rezydentem Polski, musisz rozliczać wygrane na całym świecie (tzw. nieograniczony obowiązek podatkowy).
  • Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania – jeśli kraj organizatora turnieju pobiera podatek, można go odliczyć od podatku w Polsce.
  • Brak potrącenia podatku u źródła – w niektórych turniejach międzynarodowych wygrana trafia na konto gracza bez potrąceń, więc należy ją samodzielnie rozliczyć w Polsce.

Musisz płacić podatki od wygranych w turniejach międzynarodowych, ale może istnieć możliwość uniknięcia podwójnego opodatkowania.

Stan na dzień: 1 lipca 2025 roku

Zdjęcie: freepik.com

Bez kategorii

Czy organizator może zmienić zasady turnieju gamingowego w trakcie jego trwania? Jakie są konsekwencje naruszenia regulaminu takiego turnieju? 

Judyta Kasperkiewicz

Czy organizator może zmienić zasady turnieju w trakcie jego trwania?

Odpowiedź zależy od kilku czynników:

  1. Regulamin turnieju – Kluczowe znaczenie ma zapis w regulaminie, który może:
    • Pozwalać organizatorowi na zmiany zasad w trakcie turnieju.
    • Wykluczać możliwość modyfikacji zasad po rozpoczęciu rywalizacji.
  2. Zasady uczciwości i transparentności – Jeśli zmiany wpływają na wynik lub faworyzują określonych graczy, mogą być uznane za nieuczciwe, co może skutkować problemami prawnymi i reputacyjnymi organizatora.
  3. Prawo konsumenckie – Jeśli turniej jest płatny, uczestnicy mogą powołać się na ochronę praw konsumenta. Nagłe zmiany mogą być podstawą do żądania zwrotu wpisowego lub nawet odszkodowania.
  4. Zasady e-sportowych lig i federacji – W dużych turniejach (np. ESL, Riot Games) zmiany zasad w trakcie trwania zawodów są zazwyczaj niedozwolone, chyba że dotyczą kwestii technicznych (np. stabilności serwerów).

Organizator może zmienić zasady, jeśli przewiduje to regulamin, ale nie może tego zrobić dowolnie, zwłaszcza jeśli zmiany naruszają prawa uczestników lub wpływają na wyniki.

Jakie są konsekwencje naruszenia regulaminu turnieju e-sport?

Konsekwencje zależą od skali i charakteru naruszenia oraz od postanowień regulaminu turnieju. Oto najczęstsze sankcje:

  1. Ostrzeżenie – Przy mniejszych przewinieniach (np. drobne spóźnienie na mecz, niewłaściwa komunikacja).
  2. Utrata punktów lub rundy – W turniejach z systemem ligowym lub drabinkowym organizator może nałożyć karę w postaci odjęcia punktów.
  3. Dyskwalifikacja – Stosowana w przypadku poważniejszych naruszeń, np.:
    • Oszuści (cheaty, aimboty, wallhacki) – natychmiastowa dyskwalifikacja i często ban w danej lidze.
    • Granie na koncie innej osoby (tzw. „smurfing” lub „account sharing”).
    • Niestosowanie się do zasad fair play (np. celowe przedłużanie meczu, rzucanie gier).
  4. Kary finansowe – W profesjonalnych turniejach e-sportowych (np. w LoL, CS:GO) naruszenie regulaminu może skutkować karą pieniężną nałożoną na zawodnika lub drużynę.
  5. Zakaz udziału w przyszłych turniejach – Niektóre ligi (np. ESL, Valve Majors) nakładają długoterminowe bany na zawodników łamiących regulamin.
  6. Problemy prawne – Jeśli naruszenie dotyczy umów sponsorskich, oszustw finansowych (np. ustawianie meczów – „match-fixing”), może dojść do postępowań sądowych i konsekwencji prawnych.

Konsekwencje zależą od skali naruszenia i regulaminu turnieju. W skrajnych przypadkach zawodnicy mogą dostać bany na całe życie, jak to miało miejsce w przypadku niektórych oszustów w CS:GO czy LoL.

Stan na dzień: 26 czerwca 2025 roku

Zdjęcie: freepik.com

Bez kategorii

Streaming a prawo

Judyta Kasperkiewicz

Streaming a prawo to szerokie zagadnienie obejmujące różne aspekty, takie jak prawo autorskie, regulacje dotyczące nadawania treści, odpowiedzialność platform i użytkowników oraz ochrona danych. Oto kluczowe kwestie prawne dotyczące streamingu:

1) Prawa autorskie i licencje

Prawo autorskie reguluje kwestie związane z udostępnianiem treści w internecie. Streamowanie materiałów bez odpowiedniej licencji (np. filmów, muzyki, wydarzeń sportowych) może naruszać prawa twórców i podlegać sankcjom.

W UE obowiązuje Dyrektywa DSM (Digital Single Market), która nakłada większą odpowiedzialność na platformy internetowe za treści chronione prawem autorskim.

Serwisy streamingowe (np. Netflix, Spotify, Twitch) działają na podstawie umów licencyjnych z właścicielami praw autorskich.

2) Odpowiedzialność platform i użytkowników

Platformy streamingowe mogą ponosić odpowiedzialność za naruszenia praw autorskich, jeśli nie podejmą odpowiednich działań po zgłoszeniu naruszenia (notice & takedown).

Streamerzy i użytkownicy mogą ponosić odpowiedzialność za publikowanie nielegalnych treści, w tym transmisji chronionych materiałów (np. meczów piłkarskich bez licencji).

Twitch, YouTube i inne platformy stosują automatyczne systemy wykrywania naruszeń (np. Content ID na YouTube), które mogą blokować lub demonetyzować filmy zawierające chronione materiały.

3) Regulacje dotyczące transmisji na żywo

Streaming wydarzeń publicznych (np. koncertów, konferencji) wymaga zgody organizatora i może podlegać regulacjom dotyczącym praw do transmisji.

W Polsce i UE obowiązują przepisy o usługach medialnych na żądanie, które mogą dotyczyć niektórych platform streamingowych.

Streaming gier wideo często podlega osobnym umowom licencyjnym, a niektóre firmy (np. Nintendo) mają restrykcyjne podejście do monetyzacji ich treści.

4) Ochrona danych i RODO

Platformy streamingowe przetwarzają dane użytkowników (np. historię oglądania, dane płatnicze), co oznacza konieczność przestrzegania RODO w UE.

Streamerzy, którzy zbierają dane widzów (np. przez donacje, konkursy), muszą informować o ich przetwarzaniu i zapewnić zgodność z przepisami.

5) Blokowanie treści i geoblokady

Serwisy streamingowe stosują geoblokady, ograniczając dostęp do treści w zależności od kraju (np. katalog Netflixa różni się w USA i Polsce).

W UE obowiązuje rozporządzenie o przenośności treści cyfrowych, które pozwala na dostęp do wykupionych usług streamingowych podczas podróży po UE.

Obchodzenie blokad (np. za pomocą VPN) może naruszać warunki użytkowania serwisu, ale w wielu krajach nie jest bezpośrednio nielegalne.

Stan na dzień: 24 czerwca 2025 roku

Zdjęcie: freepik.com

e-sport

Czy mogę legalnie streamować swoje rozgrywki z turniejów gamingowych?

Judyta Kasperkiewicz

To, czy możesz legalnie streamować swoje rozgrywki z turniejów e-sportowych, zależy od kilku czynników:

1) Regulamin turnieju 

Większość organizatorów turniejów określa w regulaminie zasady dotyczące transmisji. Często organizatorzy zastrzegają wyłączne prawa do transmisji lub pozwalają na streamowanie tylko za ich zgodą.

2) Licencja na grę 

  • Niektórzy wydawcy gier określają w swoich warunkach użytkowania (EULA), czy i na jakich zasadach można transmitować rozgrywkę.
  • W większości przypadków streaming z własnej rozgrywki jest dozwolony, ale mogą istnieć ograniczenia dotyczące komercyjnego wykorzystania.

3) Kontrakt z drużyną lub organizacją 

Jeśli jesteś członkiem profesjonalnej drużyny, Twój kontrakt może zawierać klauzule dotyczące transmisji – np. obowiązek streamowania na określonej platformie lub zakaz streamowania turniejów bez zgody organizacji.

4) Prawa transmisyjne 

Duże turnieje (np. ESL, BLAST, Riot Games) zazwyczaj mają umowy z platformami streamingowymi i sponsorami. W takich przypadkach organizatorzy mogą wymagać, by gracze nie transmitowali swoich meczów na własnych kanałach.

5) Opóźnienie transmisji i fair play 

Nawet jeśli masz zgodę na streamowanie, organizator może wymagać ustawienia opóźnienia (np. 2-5 minut), aby uniknąć tzw. „stream snipingu” (podglądania transmisji przez przeciwników).

Kiedy zazwyczaj możesz streamować?

  • Gdy organizator turnieju wyraźnie na to pozwala.
  • Gdy nie obowiązują ograniczenia wynikające z licencji gry lub kontraktu.
  • Jeśli grasz w turnieju otwartym bez wyłącznych praw transmisyjnych.

Kiedy możesz mieć problemy?

  • Gdy turniej ma oficjalnych nadawców (np. Twitch, YouTube, ESL).
  • Jeśli regulamin zakazuje osobistych transmisji.
  • Gdy Twoja drużyna lub sponsorzy wymagają korzystania z określonej platformy.

Najlepiej sprawdzić regulamin turnieju i skonsultować się z organizatorem przed rozpoczęciem transmisji. Jeśli masz wątpliwości, warto uzyskać pisemną zgodę.

Stan prawny na dzień: 19 czerwca 2025 roku

Zdjęcie: freepik.com