Zarządzanie domeną internetową to nie tylko jej rejestracja i odnawianie. W praktyce mogą wystąpić sytuacje, w których domena zostaje zablokowana przez rejestratora albo zarejestrowana przez osobę trzecią (często w ramach tzw. cybersquattingu). Obie sytuacje rodzą istotne skutki prawne i wymagają szybkiej, przemyślanej reakcji.
Domena została zablokowana przez rejestratora – co robić?
A. Możliwe przyczyny blokady
- Brak opłaty za odnowienie domeny – najczęstsza przyczyna blokady. Domeny przechodzą wówczas w okres wygaszenia (redemption period), po którym mogą zostać przejęte przez innego użytkownika.
- Zgłoszenie naruszenia prawa – np. naruszenie znaku towarowego (art. 296 PWP), dóbr osobistych (art. 23–24 k.c.) lub czynów nieuczciwej konkurencji (art. 3 i 10 u.z.n.k.).
- Naruszenie regulaminu rejestratora – np. użycie domeny do phishingu, spamu, hostingu treści nielegalnych.
- Spór prawny lub decyzja organu – np. postępowanie arbitrażowe UDRP (dla domen globalnych) lub decyzja Sądu Polubownego ds. Domen Internetowych (dla domen .pl).
B. Jak odzyskać domenę?
- Ureguluj zaległości – jeśli powodem jest brak opłaty, domenę można przywrócić w okresie wygaszenia (dla domen .pl zazwyczaj 30 dni).
- Złóż wyjaśnienie do rejestratora – w przypadku błędu lub wątpliwości dotyczących zgłoszenia naruszenia możliwe jest odblokowanie po weryfikacji.
- Podjęcie działań prawnych:
- odwołanie się od decyzji w ramach procedury arbitrażowej lub przed sądem,
- przedstawienie dowodów legalnego użycia domeny i braku złej wiary,
- wnioskowanie o zabezpieczenie roszczeń (art. 730 k.p.c.), co pozwala zablokować transfer domeny na czas sporu.
Domena została zarejestrowana przez osobę trzecią – jak ją odzyskać?
Sytuacja ta dotyczy tzw. cybersquattingu – rejestracji domen z cudzymi nazwami, znakami towarowymi lub nazwiskami w celu osiągnięcia korzyści majątkowej (np. odsprzedaży) lub szantażu.
A. Kiedy można odzyskać domenę?
Jeśli domena:
- zawiera Twoją nazwę firmy, znak towarowy lub nazwisko,
- została zarejestrowana w złej wierze (brak faktycznego użycia, oferta sprzedaży, podszywanie się),
- narusza przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (art. 3 i 10 u.z.n.k.),
- narusza dobra osobiste (art. 23–24 k.c.).
B. Ścieżki dochodzenia praw
1. Postępowanie arbitrażowe
- Domeny globalne (.com, .net, .org) – procedura UDRP (Uniform Domain Name Dispute Resolution Policy) przed WIPO.
- Domeny .pl – Sąd Polubowny ds. Domen Internetowych przy PIIT.
- Domeny .eu – procedura ADR prowadzona przez Czech Arbitration Court.
Zalety: szybkość (ok. 2–4 miesięcy), niższy koszt niż postępowanie sądowe, skuteczność w przypadku oczywistych naruszeń.
2. Postępowanie sądowe
- Pozew o zakaz używania domeny, jej przeniesienie oraz odszkodowanie.
- Podstawy roszczeń: naruszenie znaku towarowego, czyn nieuczciwej konkurencji, naruszenie dóbr osobistych.
- Możliwość zabezpieczenia – blokada transferu domeny na czas procesu.
3. Negocjacje i działania polubowne
- Wezwanie do zaprzestania naruszeń (cease and desist letter).
- Niekiedy wykupienie domeny od osoby trzeciej jest szybsze i mniej kosztowne niż spór sądowy.
Domena zajęta, ale nieaktywna – co możesz zrobić?
- Sprawdź właściciela – w bazie WHOIS (choć dane osobowe są często ukryte z uwagi na RODO).
- Zbadaj użycie domeny – czy prowadzi do aktywnej strony czy jest „zaparkowana”?
- Rozważ alternatywy – rejestracja innych rozszerzeń (.eu, .com.pl, .co) lub wariantów nazwy.
- Zastrzeż znak towarowy – daje silniejszą podstawę prawną do walki z cybersquattingiem.
- Monitoruj wygaśnięcie domeny – wiele nieopłaconych domen trafia ponownie do puli wolnych nazw.
Podsumowanie – rekomendowane działania
| Sytuacja | Rekomendowane kroki |
|---|---|
| Domena zablokowana przez rejestratora | Sprawdź przyczynę, opłać domenę, złóż wyjaśnienie, w razie sporu – arbitraż lub sąd |
| Domena przejęta przez osobę trzecią | Oceń naruszenie (znak, dobra osobiste), rozpocznij procedurę arbitrażową lub sądową |
| Cybersquatting (domena w złej wierze) | Zabezpiecz znak towarowy, zgłoś spór do WIPO/PIIT, wyślij wezwanie do zaprzestania |
| Domena zajęta, ale nieaktywna | Monitoruj wygaśnięcie, rejestruj warianty alternatywne, rozważ wykupienie domeny |
Domeny internetowe mają wartość majątkową i są kluczowe dla tożsamości marki w sieci. Dlatego w razie blokady lub przejęcia przez osobę trzecią najważniejsze jest szybkie ustalenie przyczyny i natychmiastowe podjęcie działań – zarówno technicznych (kontakt z rejestratorem), jak i prawnych (arbitraż, sąd, zabezpieczenie roszczeń).
Stan prawny na dzień: 4 września 2025 roku
Cyberlaw by Judyta 